ِّنَ الأَسْرَى إِن يَعْلَمِ اللّهُ فِي قُلُوبِكُمْ خَيْرًا يُؤْتِكُمْ خَيْرًا مِّمَّا أُخِذَ مِنكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ وَاللّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ ؛ اي  پيامبر ، به  اسيراني  که  در دست  شما هستند بگو : اگر خدا در، دلهايتان نشان  ايمان  ببيند ، بهتر از آنچه  از شما گرفته  اند ارزانيتان   خواهد داشت  و مي  آمرزدتان  ، و خدا آمرزنده  و مهربان  است.
وَإِن يُرِيدُواْ خِيَانَتَكَ فَقَدْ خَانُواْ اللّهَ مِن قَبْلُ فَأَمْكَنَ مِنْهُمْ وَاللّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ؛ اگر قصد خيانت  به  تو را داشته  باشند ، پيش  از اين  به  خدا خيانت   ورزيده  اند و خدا تو را بر آنها نصرت  داده  است  که  دانا و حکيم  است.
اين دو آيه نيز در مورد اسيران جنگ بدر نازل شده است، يکي از اين اسيران عباس، عموي پيامبر(ص) بود. وقتي از او خواستند که فديه بدهد ادعا کرد که قبل از اين مسلمان بوده است، اما فديه را از او ساقط نکردند. خداوند به خاطر تسکين دل او و کساني که مانند وي بودند اين آيه را نازل فرمود:« يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُل لِّمَن فِي أَيْدِيكُم مِّنَ الأَسْرَى إِن يَعْلَمِ اللّهُ فِي قُلُوبِكُمْ خَيْرًا يُؤْتِكُمْ خَيْرًا مِّمَّا أُخِذَ مِنكُمْ»  اي پيامبر! به اسيراني که در دست شما هستند، بگو: اگر خداوند خيري در دلهايتان سراغ يابد بهتر از مالي که از شما گرفته شده است به شما خواهد داد، و از فضل خويش خير فراواني را برايتان فراهم مي نمايد. 
« وَيَغْفِرْ لَكُمْ» و گناهانتان را مي آمرزد و شما را وارد بهشت مي نمايد، و خداوند آمرزنده مهربان است. خداوند در خصوص عباس و ديگران به وعده اش وفا نمود، چرا که پس از آن، عباس مال فراواني را به دست آورد. يک روز مال فراواني پيش پيامبر(ص) آورده شد، و عباس نيز در آن هنگام حاضر بود، پس پيامبر به او دستور داد به اندازه اي که مي تواند از آن مال بردارد، و براي خود ببرد، عباس نيز به اندازه اي برداشت که نزديک بود نتواند آن را حمل کند.
« وَإِن يُرِيدُواْ خِيَانَتَكَ» و اگر تلاش نمايند با شما جنگ کنند و پيمان را بشکنند و به تو خيانت نمايند، « فَقَدْ خَانُواْ اللّهَ مِن قَبْلُ فَأَمْكَنَ مِنْهُمْ» آنان پيش از اين به خدا خيانت کرده اند، پس شما را بر آنان پيروز گردانيد. بنابراين بايد از خيانتِ به تو بپرهيزند، زيرا خداوند متعال بر آنان قدرت دارد و آنها تحت اختيار و تصرف  او هستند. « وَاللّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ» و خداوند به همه چيز دانا و آگاه است و هر چيزي را در جايش قرار مي دهد. از جمله دانايي و حکمت او اين است که اين احکام ارزشمند و زيبا را برايتان مشروع نموده، و چنانچه اسيران بخواهند نسبت به شما خيانتي روا بدارند شما را از شر آنان مصون مي دارد.إِنَّ الَّذِينَ آمَنُواْ وَهَاجَرُواْ وَجَاهَدُواْ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ فِي سَبِيلِ اللّهِ وَالَّذِينَ آوَواْ وَّنَصَرُواْ أُوْلَـئِكَ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاء بَعْضٍ وَالَّذِينَ آمَنُواْ وَلَمْ يُهَاجِرُواْ مَا لَكُم مِّن وَلاَيَتِهِم مِّن شَيْءٍ حَتَّى يُهَاجِرُواْ وَإِنِ اسْتَنصَرُوكُمْ فِي الدِّينِ فَعَلَيْكُمُ النَّصْرُ إِلاَّ عَلَى قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُم مِّيثَاقٌ وَاللّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ ؛ آنان  که  ايمان  آورده  اند و مهاجرت  کرده  اند و با مال  و جان  خويش  در  راه ، خدا جهاد کرده  اند و آنان  که  به  مهاجران  جاي  داده  و ياريشان  کرده   اند ،خويشاوندان  يکديگرند  و آنان  که  ايمان  آورده  اند و مهاجرت  نکرده   اند خويشاوندان  شما نيستند تا آنگاه  که  مهاجرت  کنند  ولي  اگر شما را  به  ياري طلبيدند بايد به  ياريشان  برخيزيد مگر آنکه  بر ضد آن  گروهي  باشد  که  ميان شما و ايشان  پيماني  بسته  شده  باشد  و خدا به  کارهايي  که  مي  کنيد  بيناست.
اين آيه منشور پيمان دوستي و محبت مومنان با يکديگر است. خداوند اين پيمان را بين مهاجرين که ايمان آوردند، و در راه خدا هجرت نمودند، و ديارشان را به خاطر جهاد در راه خدا ترک کردند، و بين انصار که پيامبر خدا(ص) و يارانش را پناه دادند و آنان را در سرزمين خود با مال و جانشان ياري کردند منعقد نمود. پس اين دو گروه ياران و دوستان يکديگرند، زيرا به خاطر کامل بودن ايمانشان مکمل همديگر هستند.
« وَالَّذِينَ آمَنُواْ وَلَمْ يُهَاجِرُواْ مَا لَكُم مِّن وَلاَيَتِهِم مِّن شَيْءٍ حَتَّى يُهَاجِرُواْ» و کساني که ايمان آوردند و هجرت نکردند، شما هيچ ولايتي در برابر آنان نداريد، مگر اينکه هجرت  کنند، زيرا زماني که به شدت به آنها نياز  داشتيد حمايت و ولايتشان را قطع کردند، پس چون هجرت نکردند، مومنان ولايتي در برابر آنها ندارند. « وَإِنِ اسْتَنصَرُوكُمْ فِي الدِّينِ» ولي اگر آنان در امر دين از شما ياري خواستند، يعني براي جنگ با کساني که با آنها مي جنگند از شما ياري طلبيدند، « فَعَلَيْكُمُ النَّصْرُ» پس ياري  کردن آنها و جنگيدن در کنار آنان بر شما واجب است. و اگر به خاطر اهدافي غير ديني با کساني ديگر جنگيدند، ياري کردن آنها بر شما واجب نيست. 
« إِلاَّ عَلَى قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُم مِّيثَاقٌ» مگر عليه قومي که ميان شما و آنها پيماني وجود دارد. يعني پيماني براي نجنگيدن داريد، پس اگر مومناني که جدا شده اند و هجرت نکرده اند، خواستند با آنها بجنگند، به خاطر پيماني که ميان شما و آنان است آنها را ياري نکنيد.
« وَاللّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ» و خداوند به آنچه مي کنيد بيناست و حالتي را که بر آن هستيد، مي داند، پس احکامي را برايتان مشروع مي نمايد که شايسته شما است.وَالَّذينَ كَفَرُواْ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاء بَعْضٍ إِلاَّ تَفْعَلُوهُ تَكُن فِتْنَةٌ فِي الأَرْضِ وَفَسَادٌ كَبِيرٌ؛ کافران  نيز خويشاوندان  يکديگرند  اگر مراعات  آن  نکنيد فتنه  و فسادي ، بزرگ  در اين  سرزمين  پديد خواهد آمد.
پس از آنکه خداوند پيمان دوستي را ميان مومنان بست، خبر داد که برخي از کافران دوستان برخي ديگرند، چون کفر همه را دور جمع مي نمايد، پس با کافران جز کافري مانند آنها دوستي نمي نمايد، « إِلاَّ تَفْعَلُوهُ» اگر شما با مومنان دوستي نکنيد و با کافران دشمني نورزيد، به اين صورت که با همه دوستي کنيد، يا با همه دشمني ورزيد، يا کافران را به دوستي بگيريد و با مومنان دشمني کنيد، « تَكُن فِتْنَةٌ فِي الأَرْضِ وَفَسَادٌ كَبِيرُ» فتنه و فساد بزرگي در زمين برپا مي گردد، زيرا بر اثر آن شر فراواني به وجود مي آيد، از قبيل اختلاط حق با باطل، و اختلاط مومن با کافر، و انجام نگرفتن بسياري از عبادتهاي بزرگ، مانند جهاد و هجرت و ديگر اهداف شريعت که اگر مومنان يکديگر را به دوستي نگيرند تمامي اين مصايب به وجود خواهد آمد.وَالَّذِينَ آمَنُواْ وَهَاجَرُواْ وَجَاهَدُواْ فِي سَبِيلِ اللّهِ وَالَّذِينَ آوَواْ وَّنَصَرُواْ أُولَـئِكَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقًّا لَّهُم مَّغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَرِ