ش  باز دارد ? نه  ،، درسرکشي  و دوري  از حق  لجاج  مي  ورزند.
خداوند به کافراني که از فرمان او سرپيچي کرده و از حق روي برگردانيده اند مي گويد:« أَمَّنْ هَذَا الَّذِي هُوَ جُندٌ لَّكُمْ يَنصُرُكُم مِّن دُونِ الرَّحْمَنِ» اگر خداوند قصد بدي به شما بک ند چه کسي مي تواند  عذاب او را از شما دور نمايد؟ 
يعني چه کسي به غير از خداوند مهربان شما را بر دشمنان پيروز مي کند؟ پس او  تعالي تنها ياري کننده و عزت دهنده و خوار کننده است و اگر تمام مردم براي ياري کردن انسان گرد هم بيايند به اندازه ذره اي به او سودي نخواهند رساند. بنابراين ادامه دادن کافران به کفرشان بعد از آن که مي دانند جز خداوند کسي آنان را ياري نمي کند  غرور و بي خردي است.
« أَمَّنْ هَذَا الَّذِي يَرْزُقُكُمْ إِنْ أَمْسَكَ رِزْقَهُ» يعني روزي همه به دست خداوند است. پس اگر روزي را از شما دريغ دارد چه کسي برايتان مي فرستد؟ مردم نمي توانند به خودشان روزي بدهند، پس ديگران را چگونه روزي خواهند داد؟ پس روزي دهنده و نعمت بخشنده ي همه ي نعمت ها خداست و شايسته است که به تنهايي پرستش شود، ولي کافران« لَّجُّوا فِي عُتُوٍّ وَنُفُورٍ» بر سنگدلي و سرکشي و گريز از حق پافشاري مي کنند.أَفَمَن يَمْشِي مُكِبًّا عَلَى وَجْهِهِ أَهْدَى أَمَّن يَمْشِي سَوِيًّا عَلَى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ آيا آن  کس  که  نگونسار بر روي  افتاده  راه  مي  رود ، هدايت  يافته  تر  است يا آن  که  بر پاي  ايستاده  و بر راه  راست  مي  رود ?
از اين دو نفر کدام يک راه ياب تر است؛ کسي که در گمراهي و سرگرداني و کفر غرق است و قلبش واژگون گرديده پس حق نزد او باطل قرار گرفته و باطل را حق شمرده است، يا کسي که حق را مي شناسد و آن را برگزيده و در کارها و گفته ها و همه حالت هاي  خود بر راه راست و درست گام برمي دارد؟! پس با تأمّل در حالت اين دو نفر فرق آن دو مشخص مي شود که به وضوح خواهيم دانست کدام يک هدايت يافته و کدام يک گمراه است. و حالات انسان شاهد بزرگتري از گفته هايش مي باشند!قُلْ هُوَ الَّذِي أَنشَأَكُمْ وَجَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالْأَبْصَارَ وَالْأَفْئِدَةَ قَلِيلًا مَّا تَشْكُرُونَ بگو : اوست  که  شما را آفريده  است  و گوش  و چشم  و دل  داده  است   چه  اندک  سپاس  مي  گزاريد.
قُلْ هُوَ الَّذِي ذَرَأَكُمْ فِي الْأَرْضِ وَإِلَيْهِ تُحْشَرُونَ بگو : اوست  که  شما را در زمين  آفريد و در قيامت  نزد او گرد آورده  مي   شويد.
وَيَقُولُونَ مَتَى هَذَا الْوَعْدُ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ مي  گويند : اگر راست  مي  گوييد ، اين  وعده  چه  وقت  فرا مي  رسد ?
قُلْ إِنَّمَا الْعِلْمُ عِندَ اللَّهِ وَإِنَّمَا أَنَا نَذِيرٌ مُّبِينٌ بگو : علم  آن  نزد خداست  و من  بيم  دهنده  اي  بيش  نيستم.
خداوند متعال با بيان اين که تنها او معبود به حق است و با فراخواندگان بندگانش به شکرگزاري او و يگانه پرستي مي فرمايد:« قُلْ هُوَ الَّذِي أَنشَأَكُمْ» بگو: اوست که شما را از عدم پديد آورد بدون اين که ياور و پشتيباني داشته باشد. « وَجَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالْأَبْصَارَ وَالْأَفْئِدَةَ» و بعد از آنکه شما را پديد آورد به وسيله ي گوش و چشم و دل، خلقت شما را کامل نمود. 
اين اعضاي سه گانه بهترين  اعضاي بدن و کامل ترين نيروي بدني مي باشند. « قَلِيلًا مَّا تَشْكُرُونَ» ولي با وجود اين که به شما نعمت داده است کمتر سپاس خداوند را مي گزاريد، و شکرگزاري شما  اندک است. 
« قُلْ هُوَ الَّذِي ذَرَأَكُمْ فِي الْأَرْضِ» بگو: اوست خدايي که شما را در زمين پش نموده و در گوشه و کنار آن جاي داده، و به شما امر و نهي نموده و نعمت ها را به سويتان سرازير کرده است که از آن استفاده مي بريد. سپس شما را در روز قيامت حشر مي کند.
ولي مخالفان اين وعده را تکذيب مي کنند و مي گويند:« مَتَى هَذَا الْوَعْدُ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ» اگر راست مي گوييد اين وعده اي را که مي دهيد کي خواهد بود؟ آن ها نشانه ي صداقت پيامبران را اين قرار دادند که وقت آمدن قيامت را به آنان  خبر دهند و اين کار آن ها ستمگري و  عناد  است.
« قُلْ إِنَّمَا الْعِلْمُ عِندَ اللَّهِ» بگو: علم آن تنها نزد خدا  است، هيچ کس ديگري از فرا رسيدن قيامت آگاهي و علم ندارد و خبر دادن از اين که قيامت خواهد آمد مشروط بر  اين نيست که زمان آن فاش شود، چون سخن راست با دلايل آن شناخته  مي شود و خداوند دلايل و حجّت هايي بر صحت و درستي آن اقامه کرده است، دلايلي که با وجود آن کوچک ترين شکّي در اين که قيامت خواهد آمد باقي نمي ماند. امّا کسي درک مي کند که با گوش و دل، گوش فرا دهد.فَلَمَّا رَأَوْهُ زُلْفَةً سِيئَتْ وُجُوهُ الَّذِينَ كَفَرُوا وَقِيلَ هَذَا الَّذِي كُنتُم بِهِ تَدَّعُونَ کافران  چون  نزديکش  بنگرند ، چهره  شان  گرفته  شود  و به  آنها گفته  مي   شود، : اين  است  آنچه  باطلش  مي  خوانديد.
قُلْ أَرَأَيْتمْ إِنْ أَهْلَكَنِيَ اللَّهُ وَمَن مَّعِيَ أَوْ رَحِمَنَا فَمَن يُجِيرُ الْكَافِرِينَ مِنْ عَذَابٍ أَلِيمٍ بگو : گيرم  که  خدا مرا و همراهانم  را هلاک  کند يا بر ما رحمت  آورد ،  چه کسي  کافران  را از عذاب  دردآور مي  رهاند ?
قُلْ هُوَ الرَّحْمَنُ آمَنَّا بِهِ وَعَلَيْهِ تَوَكَّلْنَا فَسَتَعْلَمُونَ مَنْ هُوَ فِي ضَلَالٍ مُّبِينٍ بگو : او خداي  رحمان  است   به  او ايمان  آورديم  و بر او توکل  کرديم   وزودا که  خواهيد دانست  چه  کسي  در گمراهي  آشکار است.
قُلْ أَرَأَيْتُمْ إِنْ أَصْبَحَ مَاؤُكُمْ غَوْرًا فَمَن يَأْتِيكُم بِمَاء مَّعِينٍ  بگو : اگر آبتان  در زمين  فرو رود ، چه  کسي  شما را آب  روان  خواهد داد ?
کافران در دنيا فرا رسيدن قيامت را تکذيب مي کنند اما در روز قيامت که  عذاب را از نزديک مشاهده مي کنند، اندوهگين و پريشان خواهند شد. پس چهره هايشان تغيير مي کند و به خاطر تکذيب و دروغ انگاشتنشان مورد سرزنش و توبيخ قرار مي گيرند و گفته مي شود:« هَذَا الَّذِي كُنتُم بِهِ تَدَّعُونَ» اين  همان چيزي است که خود مي خواستيد.
پس امروز آن را به طور آشکار مشاهده مي کنيد و قضيه برايتان روشن گرديده و بي چاره  گشته ايد و چيزي جز گرفتار شدن به آن عذاب برايتان نيست. از  آن جا که تکذيب کنندگان پيامبر (ص) که دعوت او را رد کردند منتظر نابود و هلاک شدن پيامبر بودند، خداوند به پيامبر فرمان داد تا به آن ها بگويد اگر شما به آرزوي خودتان برسيد و خداوند من و همراهانم را هلاک سازد اين به شما فايده اي نخواهد رساند چون شما به آيات خدا کفر ورزيده  ايد و سزاوار عذاب  گشته ايد. 
پس چه کسي شما را از عذاب دردناکي که بر شما قطعي گرديده است نجات خواهد داد؟ بنابراين آزمند بودن شما براي نابودي من فايده اي برايتان ندارد. و از جمله ادّعاهاي کافران اين بود که مي گفتند آن ها بر هدايت هستند و پيامبر بر گمراهي مي باشد. آن ها اين سخن را تکرار مي کردند و بر اين امر مجادله مي نمودند.
پس خداوند پيامبرش را دستور داد تا از حالت خود و حالت 