عد از آنكه در آستانة نابودي قرار گرفت به داد او ميرسد و لطفش را براي او آشكار ميكند. و از لطف خداوند اين است كه محل فرود قطرات باران و جاي رويش بذرهاي زمين را ميداند. پس آب را به محل همان بذر ميبرد- بذري كه خلائق و مردم پنهان است- سپس انواع گياهان ميرويند خبير و به امور پنهان و پوشيده  آگاه است.
لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ آنچه در آسمانها و آنچه در زمين است همه آفريده و بندگان اويند، و خداوند با فرمانروايي و حكمت و كمال اقتدار خود در آنها تصرف مينمايد،  و كسي ديگر در اين ميان اختياري ندارد. وَإِنَّ اللَّهَ لَهُوَ الْغَنِيُّ و او بينياز است و داراي بينيازي مطلق ميباشد و از هر جهت مستغني ميباشد. و از بينيازي او اين است كه به هيچ كدام از آفريدههايش نياز ندارد، و از سر ناتواني و خواري به آنها پناه نميبرد، و كمبودي ندارد كه آن را به وسيلة آنان جبران نمايد. او نيازي ندارد كه كسي را به همسري و فرزندي گيرد. و از بينيازياش اين است كه نميخورد و نمينوشد و به آنچه مردم بدان نياز دارندبه هيچ وجهي نياز ندارد. پس او ديگران را خوراك ميدهد، ولي خوراك داده نميشود. و از بينيازياش اين است كه آفريدگان همه در آفرينش و زندگي ديني و دنيايي خود به او نياز دارند. و يكي از مصاديق بينيازياش اين است كه اگر همة موجودات آسمانها و زمين؛ آنهايي كه زندهاند و آنهايي كه مردهاند در يك ميدان جمع شوند و هر يك از آنها تا آنجا كه دلش بخواهد از خداوند طلب نمايد، و خداوند به هر يك از آنها بيش از آنچه بخواهد، ببخشد، اين كار از ملك و پادشاهي او چيزي نميكاهد. و از بينيازياش اين است كه دست سخاوت و خير و بركتش را در شب و روز گشوده است، و چيزهايي را در بهشت قرار داده كه هيچ چشمي مانند آن را نديده، و هيچ گوشي آن را نشنيده و به دل هيچ انساني خطور نكرده است.
 الْحَمِيدُ در ذات و در نامهايش پسنديده و ستوده است، چون همه صفتهاي او صفات كمالاند. و در كارهايش پسنديده ميباشد. چون كارهاي او سرشار از عدل و احسان و رحمت و حكمت است. و نيز در شرع و قانون خويش ستوده است، چون جز به آنچه مصلحت است فرمان نميدهد، و جز از آنچه كه فساد محض است يا فسادش بيشتر است، نهي نمينمايد. تنها خداوند شايستة ستايش است، ستايشي كه آسمانها و زمين و آنچه ميان آن دو است، و بندگانش توان اداي آن را ندارند، ستايشي كه خود گويندة آن است، و برتر است از آنچه كه نبدگان وي را ستايش ميكنند. و او به خاطر توفيقاتي كه به بندگان موفقش ارزاني ميدارد، نيز به خاطر خواركردن كساني كه خوارشان نموده است قابل ستايش است. و او در ستايش و حمد خويش بينياز است، و در بينيازياش ستوده و پسنديده ميباشد.أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ سَخَّرَ لَكُم مَّا فِي الْأَرْضِ وَالْفُلْكَ تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِأَمْرِهِ وَيُمْسِكُ السَّمَاء أَن تَقَعَ عَلَى الْأَرْضِ إِلَّا بِإِذْنِهِ إِنَّ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَؤُوفٌ رَّحِيمٌ مگر نميبيني كه خداوند آنچه را در زمين است، و كشتيها را كه به فرمان او رواناند برايتان مسخر گردانيد، و [خداوند] نميگذارد آسمان بر زمين فرو ريزد، مگر به اذن و خواست خودش؟! همانا خداوند نسبت به مردم بخشاينده و مهربان است.
وَهُوَ الَّذِي أَحْيَاكُمْ ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيكُمْ إِنَّ الْإِنسَانَ لَكَفُورٌ و او خداوندي است كه شما را زندگي داد، آنگاه شما را ميميراند، سپس شما را زنده ميكند. بيگمان انسان [بسيار] ناسپاس است.
آيا با چشم سر و دل نعمت فرايگر و فراوان پروردگارت را مشاهده نكردهاي كه أَنَّ اللَّهَ سَخَّرَ لَكُم مَّا فِي الْأَرْضِ  همانا خداوند حيوانات و گياهان و جماداتي را كه در زمين هستند فرمانبردارتان نموده است، پس همة آنچه در زمين است فرمانبردار انسان ميباشد؛ حيوانات مسخر و مطيع انساناند، تا بر آنها سوار شوند و بارهايشان را بر آنها حمل نمايند، و كارهايشان را با كمك آنها انجام دهند، و از گوشت آنها بخورند و انواع استفادهها را از آنها ببرند. و درختان و ميوههايش مسخر انساناند، از آن تغذيه مينمايند، و خداوند به انسان توانايي كاشتن و استفاده كردن از آن را داده است، و معدنهايي را مسخر انسان نموده تا آن را استخراج كند و از آن استفاده نمايد.
وَالْفُلْكَ و كشتيها را برايتان رام و مسخر كرده است، تَجْرِي فِي الْبَحْرِ به فرمان او در دريا شناورند، و كالاهاي تجاري شما را حمل ميكنند، و شما را از جايي به جايي ديگري ميرسانند، و از دريا زيورآلاتي بيرون ميآوريد كه ميپوشيد، وُ و از جملة رحمت و مهربانياش نسبت به شما انت است كه او يُمْسِكُ السَّمَاء أَن تَقَعَ عَلَى الْأَرْضِ آسمان ار نگاه ميدارد و نميگذارد بر زمين فرو افتد، پس اگر رحمت و قدرت الهي نبود آسمان بر زمين ميافتاد و همة آنچه را كه بر روي زمين است هلاك و نابود ميكرد. همانا خداوند آسمانها و زمين ار نگاه ميدارد تا از جاي كنده نشوند. و چنانچه كنده شوند كسي جز او نميتواند آنها را نگاه دارد. بيگمان او بردبار و آمرزنده است. إِنَّ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَؤُوفٌ رَّحِيمٌ بدون شك خداوند نسبت به بندگان بخشايندة مهربان است، و از پدر و مادرشان و از خودشان نسبت به آنان مهربانتر است. بنابراين براي آنان خير و خوبي را ميخواهد، اما انسانها براي خودشان بدي و زيان را ميطلبند. و از جملة رحمت الهي اين است كه همة اين چيزها را براي آنان مسخر و فرمانبردار نموده است.
وَهُوَ الَّذِي أَحْيَاكُمْ و خداوند ذاتي است كه شما را زندگي بخشيده و شما را از عدم و نيستي به وجود آورده است، ثُمَّ يُمِيتُكُمْ و بعد از آنكه شما را زنده گرداند [دوباره] شما را ميميراند، ثُمَّ يُحْيِيكُمْ و پس از مردنتان شما را زنده مينمايد، و نيكوكار را به نيكياش پاداش ميدهد و بدكار را به خاطر بدكارياش سزا ميدهد. إِنَّ الْإِنسَانَ لَكَفُورٌ بيگمان انسان در برابر نعمتهاي خدا ناسپاس است، و به احسان او اعتراف نمينمايد، بلكه چه بسا به رستاخيز و قدرت و توانايي پروردگارش كفر ميورزد.فَأَتَتْ بِهِ قَوْمَهَا تَحْمِلُهُ قَالُوا يَا مَرْيَمُ لَقَدْ جِئْتِ شَيْئًا فَرِيًّا آنگاه او را برداشت و پيش اقوام و خويشان خود برد، گفتند: «اي مريم! عجب کار زشتي کرده اي»
يَا أُخْتَ هَارُونَ مَا كَانَ أَبُوكِ امْرَأَ سَوْءٍ وَمَا كَانَتْ أُمُّكِ بَغِيًّا اي خواهر هارون! نه پدرت مرد بدي بود، و نه مادرت بدکاره بود»
فَأَشَارَتْ إِلَيْهِ قَالُوا كَيْفَ نُكَلِّمُ مَن كَانَ فِي الْمَهْدِ صَبِيًّا [مريم] به آن [کودک] اشاره کرد، و گفتند »ما چگونه با کودکي که در گهواره است سخن بگوييم»
قَالَ إِنِّي عَبْدُ اللَّهِ آتَانِيَ الْكِتَابَ وَجَعَلَنِي نَبِيًّا [عيسي] گفت: «من بندۀ خدا هستم، و من کتاب داده و مرا پيامبر گردانيده است».
وَجَعَلَنِي مُبَارَكًا أَيْنَ مَا كُنتُ  وَأَوْصَانِي بِالصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ مَا دُمْتُ حَيًّا و مر