‌ جمله‌ سؤاليه‌ براي‌ ايجاد احساس‌ شگفتي‌ از حال‌ آنان‌ است‌. يعني: گويي‌ پيشينيان‌ تكذيب‌ پيامبران‌ الهي‌ را به‌ پسينيانشان‌ سفارش‌ كرده‌بودند پس‌ همه‌ از فراسوي‌ قرنها بر آن‌ همدست‌ و همداستان‌ شده‌اند «نه‌! بلكه‌ آنان‌ مردمي‌ طغيانگر بودند» يعني: نه‌! چنين‌ نيست‌،آنها همديگر را به‌ آن‌ سفارش‌ نكرده‌اند زيرا در ميانشان‌ قرنها و زمانهاي‌ بسياري ‌فاصله‌ وجود دارد بلكه‌ عامل‌ جمع‌ كننده‌ و گردآورنده‌ آنان‌ بر تكذيب ‌پيامبران(ع)، همانا طغيان‌ و در گذشتن‌ از حد در ميدان‌ كفر و انكار است‌.
	سوره ذاريات آيه  54
‏متن آيه : ‏
‏ فَتَوَلَّ عَنْهُمْ فَمَا أَنتَ بِمَلُومٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پس‌، از آنان‌ روي‌ بگردان‌» يعني: از جدال‌ با تكذيب‌ پيشه‌گان‌ باز ايست‌ زيرا تو مأموريت‌ خود را انجام‌ داده‌ و رسالت‌ پروردگارت‌ را به‌ نيكويي‌ ابلاغ‌ كرده‌اي ‌و بدان‌ «كه‌ تو در خور نكوهش‌ نيستي‌» نزد خداوند(ج) بعد از اين‌ ابلاغ‌ رسالت‌ زيرا آنچه‌ را كه‌ بر عهده‌ات‌ بوده‌، به‌ سر رسانده‌اي‌.
 
	سوره ذاريات آيه  55
‏متن آيه : ‏
‏ وَذَكِّرْ فَإِنَّ الذِّكْرَى تَنفَعُ الْمُؤْمِنِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و پند ده‌ كه‌ مؤمنان‌ را پند سود مي‌بخشد» يعني: به‌ وسيله‌ قرآن‌ كساني‌ را از قومت‌ كه‌ ايمان‌ آورده‌اند، پند و اندرز ده‌ زيرا اندرز دادن‌ به‌ ايشان‌ سود مي‌رساند و بر بصيرتشان‌ مي‌افزايد.
مفسران‌ در بيان‌ سبب‌ نزول‌ دو آيه‌ «54 ـ 55» از علي‌(رض) روايت‌ كرده‌اند كه فرمود: چون‌ آيه‌ ﴿‏ فَتَوَلَّ عَنْهُمْ فَمَا أَنتَ بِمَلُومٍ ‏) نازل‌ شد، كسي‌ از ما باقي‌ نماند، جز اين‌كه‌ به‌ نابودي‌ يقين‌ كرد زيرا رسول‌‌اكرم‌ ص به‌ روي‌ گردانيدن‌ از كفار دستور داده‌ شده‌ بودند آن‌گاه‌ آيه: ﴿ وَذَكِّرْ فَإِنَّ الذِّكْرَى تَنفَعُ الْمُؤْمِنِينَ ‏) نازل‌ شد پس‌ در اين‌هنگام‌ دلهاي‌ ما آرام‌ گرفت‌ و خوشحال‌ شديم‌.
 
سوره طه آيه  111
‏متن آيه : ‏
‏ وَعَنَتِ الْوُجُوهُ لِلْحَيِّ الْقَيُّومِ وَقَدْ خَابَ مَنْ حَمَلَ ظُلْماً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و چهره‌ها براي‌ حي‌ قيوم‌ خضوع‌ مي‌كنند» يعني‌: چهره‌ها به‌ ذلت‌ و فروتني‌ هر چه‌ تمام‌، براي‌ آن‌ خداي‌ زنده‌ و پاينده‌ خضوع‌ و فروتني‌ مي‌كنند «و بي‌گمان‌ به‌مطلب‌ نرسيد هر كس‌ بار ظلمي‌ را بر دوش‌ داشت‌» يعني‌: زيانكار شد هر كس‌ كه ‌چيزي‌ از بار ستم‌ را بر دوش‌ داشت‌. به‌ قولي‌: مراد از ظلم‌، شرك‌ است‌. يعني‌: زيانكار شد هر كس‌ بار شركي‌ را بر دوش‌ گرفت‌. در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌: «إياكم‌ والظلم‌، فإن‌ الظلم‌ ظلمات‌ يوم‌ القيامة‌، والخيبة‌ كل‌ الخيبة‌ من‌ لقي‌ الله‌ وهو به‌ مشرك‌، فإن‌ الله‌ تعالي‌ يقول‌: (إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ ‏)  هان‌! از ظلم‌ بپرهيزيد زيرا ظلم ‌تاريكي‌هاي‌ روز قيامت‌ است‌ و نامرادي‌ ـ همه‌ نامرادي‌ ـ براي‌ آن‌ كسي‌ است‌ كه ‌خدا را درحالي‌ ملاقات‌ مي‌كند كه‌ به‌ وي‌ مشرك‌ است‌ زيرا خداوند متعال‌مي‌فرمايد: بي‌گمان‌ شرك‌ ظلمي‌ بس‌ بزرگ‌ است‌» «لقمان‌ 13/31».
	سوره ذاريات آيه  56
‏متن آيه : ‏
‏ وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و جن‌ و انس‌ را نيافريدم‌ جز براي‌ آن‌كه‌ مرا بپرستند» مجاهد مي‌گويد: «يعني ‌آنان‌ را نيافريده‌ام‌ جز براي‌ آن‌كه‌ امر و نهيشان‌ كنم‌». به‌قولي‌ ديگر معني‌ اين‌ است: آنان‌ را جز براي‌ آن‌كه‌ در پيشگاه‌ من‌ خضوع‌ و بندگي‌ كنند، نيافريده‌ام‌. معناي ‌عبادت‌ در لغت: ذلت‌، خضوع‌ و انقياد است‌. اهل‌ سنت‌ برآنند كه‌ عبادت: عبارت‌ از معرفت‌ پروردگار و اخلاص‌ ورزي‌ براي‌ او در اين‌ معرفت‌ است‌ لذا مراد از عبادت‌، عبادتي‌ است‌ مقرون‌ به‌ معرفت‌ اما نه‌ معرفت‌ خشك‌ و بي‌روح‌ علمي‌.
 
	سوره ذاريات آيه  57
‏متن آيه : ‏
‏ مَا أُرِيدُ مِنْهُم مِّن رِّزْقٍ وَمَا أُرِيدُ أَن يُطْعِمُونِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«از آنان‌» يعني: از جن‌ و انس‌ «هيچ‌ رزقي‌ نمي‌خواهم‌» براي‌ خودشان‌ و براي ‌احدي‌ از بندگان‌ خود «و نمي‌خواهم‌ كه‌ مرا خوراك‌ دهند» يعني: از آفرينش‌ آنان ‌اين‌ هدف‌ را دنبال‌ نمي‌كنم‌ كه‌ از آنان‌ منفعتي‌ را براي‌ خود خواسته‌ باشم‌ چنان‌ كه ‌آقايان‌ از بردگانشان‌ مي‌خواهند بلكه‌ من‌ بي‌نياز مطلق‌، روزي‌بخش‌ و دهنده‌ بي‌كران‌ هستم‌ چنان‌ كه‌ مي‌فرمايد:
 
	سوره ذاريات آيه  58
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّ اللَّهَ هُوَ الرَّزَّاقُ ذُو الْقُوَّةِ الْمَتِينُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«بي‌گمان‌ خداوند است‌ كه‌ روزي‌بخش‌ است‌» پس‌ اوست‌ كه‌ مخلوقاتش‌ را روزي ‌داده‌ و به‌ آنچه‌ كه‌ مايه‌ صلاحشان‌ است‌ مي‌پردازد و آن‌ را ايجاد و تنظيم‌ مي‌كند بنابراين‌، خداوند(ج) آنان‌ را بدين‌ منظور نيافريده‌ است‌ كه‌ نفعي‌ به‌ او برسانند لذا آنان‌ بايد هدفي‌ را كه‌ براي‌ آن‌ آفريده‌ شده‌اند، به‌ انجام‌ رسانند و آن‌ عبارت‌ است ‌از: عبادت‌ و معرفت‌ حق‌ تعالي‌، همو كه‌ روزي‌دهنده‌ است‌ و همو كه‌ «داراي‌ قوت ‌متين‌ است‌» يعني: نيرومند و استوار است‌ پس‌ كسي‌ كه‌ او را نمي‌پرستد، بي‌گمان ‌ستمگر است‌، هم‌ از اين‌ روي‌ در دنيا و آخرت‌ سزاوار عذاب‌ مي‌باشد چنان‌ كه‌ در آيه‌ بعد مي‌آيد. در حديث‌ شريف‌ قدسي‌ از رسول‌ اكرم‌ ص روايت‌ شده‌ است‌ كه‌ خداوند متعال‌ فرمود: «يا ابن‌ آدم‌، تفرغ‌ لعبادتي‌ أملأ صدرك‌ غني‌ وأسد فقرك‌ وإلا تفعل‌ ملأت‌ صدرك‌ شغلا ولم‌ أسد فقرك: اي‌ فرزند آدم‌! براي‌ عبادت‌ من‌ فارغ‌ شو، كه‌ درآن‌ صورت‌ سينه‌ات‌ را از توانگري‌ و بي‌نيازي‌ پر مي‌سازم‌ و در فقر را به‌ رويت ‌مي‌بندم‌ ولي‌ اگر چنين‌ نكني‌، سينه‌ات‌ را از گرفتاري‌ پر مي‌سازم‌ و در فقرت‌ را نيز نمي‌بندم‌».
 
	سوره ذاريات آيه  59
‏متن آيه : ‏
‏ فَإِنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا ذَنُوباً مِّثْلَ ذَنُوبِ أَصْحَابِهِمْ فَلَا يَسْتَعْجِلُونِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پس‌ براي‌ كساني‌ كه‌ ستم‌ كرده‌اند» با كفر خود؛ از اهل‌ مكه‌ و غير آنان‌ «نصيبي ‌است‌ مانند نصيب‌ يارانشان‌» يعني: بهره‌اي‌ است‌ از عذاب‌ همانند بهره‌ كفار امت‌هاي‌ پيشين‌. ذنوب‌ در لغت: عبارت‌ است‌ از دلو بزرگ‌. «پس‌ نبايد كه‌ به‌شتاب‌ از من‌ طلب‌ كنند» عذاب‌ را زيرا بهره‌ آنان‌ از عذاب‌ مقدر و آمدني‌ است‌ و درآن‌ هيچ‌ شكي‌ وجود ندارد. اين‌ پاسخي‌ است‌ به‌ اين‌ سخنشان: (‏ مَتَى هَذَا الْوَعْدُ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ ‏): (اگر شما راستگو هستيد، اين‌ وعده‌ عذاب‌ كي‌ است‌؟) «ملك/‌25».
 
سوره ذاريات آيه  60
‏متن آيه : ‏
‏ فَوَيْلٌ لِّلَّذِينَ كَفَرُوا مِن يَوْمِهِمُ 