 گرديده‌اند.
5 ـ و نهايتا اين‌ كه‌ قرآن‌ بيان‌كننده‌ بسياري‌ از امور و احكامي‌است‌ كه‌ علماي‌ يهود و نصاري‌ آنها را تحريف‌ كرده‌ و در آنها دست‌ برده‌اند. و لفظ (مهيمن‌) در آيه‌ كريمه‌، شامل‌ همه‌ اين‌ معاني‌ است‌.
«پس‌ در ميان‌ آنان‌ بر وفق‌ آنچه‌ خدا نازل‌ كرده» در قرآن‌ «حكم‌ كن». جمهور علما بر آنند كه‌ اين‌ آيه‌، مخير گذاشتن‌ پيامبرص در امر حكم‌ كردن‌ يا حكم ‌نكردن ‌ميان‌ اهل‌ كتاب‌ را كه‌ در آيه‌ «مائده/‌43» آمده ‌است‌، منسوخ‌ مي‌كند. «و از هواهايشان» يعني‌: از هوس‌ها و خواهش‌هاي‌ امت‌هاي‌ پيشين‌ «پيروي‌ نكن‌، با دور شدن‌ از حقي‌ كه‌ به‌سوي‌ تو آمده» يعني‌: با دورشدن‌ از حقي‌ كه‌ خدا(ج) بر تو نازل‌ كرده‌ زيرا پيروان‌ هر دين‌ و آييني‌ در اين‌ انديشه‌ هستند كه‌ كار بر وفق‌ مراد آنان‌ و مطابق‌ با اعتقادات‌ و احكام‌ و قوانيني‌ باشد كه‌ از پيشينيان‌ خود دريافت ‌كرده‌اند، هرچند آن‌ قوانين‌، باطل‌ و منسوخ‌ گشته‌ يا از حكم‌ حقيقي‌اي‌ كه‌ خداوند بر انبيا‡ نازل‌ كرده‌، با دست‌بردها و تحريفات‌ بشري‌ فاصله‌ گرفته‌ باشد. چنان‌كه ‌يهود احكامي‌ چون‌ سنگسار (رجم‌) زناكار و نظاير آن‌ را در تورات‌ تحريف ‌نمودند پس‌ تو اي‌ محمدص! با پيروي‌ از هوس‌هايشان‌، از راه‌ حق‌ عدول‌ يا انحراف‌ نكن‌ «براي‌ هريك‌ از شما» امت‌ها «شريعت‌ و راه‌ روشني‌ قرارداده‌ايم» يعني‌: تورات‌، انجيل‌ و قرآن‌ را براي‌ پيروانشان‌، شريعت‌ و برنامه ‌روشني‌ قرار داده‌ايم‌. گفتني‌ است‌ كه‌ اين‌ حكم‌ قبل‌ از منسوخ ‌شدن‌ شريعت‌هاي ‌پيشين‌ به‌وسيله‌ قرآن‌ بود اما بعد از آن‌، ديگر جز آنچه‌ حضرت‌ محمدص با خود آورده‌اند، هيچ‌ شريعت‌ و راه‌ حقي‌ در ميان‌ نيست‌ «و اگر خدا مي‌خواست‌ شما را يك ‌امت‌ مي‌گردانيد» با داشتن‌ يك‌ شريعت‌، يك‌ كتاب‌ و يك‌ پيامبر «ولي‌ چنين‌ نكرد تا شما را در آنچه‌ به‌ شما بخشيده‌ است» يعني‌: از شريعتهاي‌ مختلف‌ برشما نازل ‌كرده ‌است‌ «بيازمايد» با اختلاف‌ شريعت‌ها؛ تا ميزان‌ متابعت‌ و فرمانبرداري‌ هر امت‌ از شريعت‌ آن‌، در عمل‌ نمايان‌ گردد كه‌ آيا بدان‌ پايبند هست‌ و بدان‌ اذعان‌ و باور دارد، يا اين‌ كه‌ آن‌ را ترك‌ كرده‌ و به‌ هواها و هوسهايش‌ متمايل‌ گشته‌ و خريدار گمراهي‌ در برابر هدايت‌ گرديده‌ است‌.
اين‌ آيه‌ دليل‌ بر آن‌ است‌ كه‌ يكي‌ از حكمت‌هاي‌ اختلاف‌ شريعت‌ها، به‌ علاوه ‌رعايت‌ مصالح‌ بندگان‌ كه‌ با اختلاف‌ زمانها و اشخاص‌ مختلف‌ مي‌شود، ابتلا و آزمايش‌ امت‌هاست‌ «پس‌ در انجام‌ كارهاي‌ نيك‌ سبقت‌ بگيريد» يعني‌: اي ‌مسلمانان‌! بر غيرخود از اصحاب‌ شريعت‌هايي‌ كه‌ بر اساس‌ شريعت‌ خودشان ‌به‌سوي‌ طاعت‌ الله(ج) شتافته‌اند، سبقت‌ گرفته‌ و براساس‌ شريعت‌ خود، به‌ طاعت ‌الله(ج) عمل‌ كنيد «بازگشت‌ همه‌ شما يكجا به‌سوي‌ خداست‌، سپس‌ درباره‌ آنچه‌ كه‌ درآن‌ اختلاف‌ مي‌كرديد، شما را آگاه‌ خواهد ساخت» با جزادادنتان‌ به‌ آنچه‌ كه‌ مناسب‌ حال‌ شماست‌، امري‌ كه‌ ميان‌ اهل‌ حق‌ و اهل‌ باطل‌ از شما جدايي‌ افگنده‌ و اين‌ دو گروه‌ را از يك‌ديگر متمايز مي‌گرداند. اين‌ جمله‌ علت‌ سفارش‌ به‌ سبقت ‌گرفتن‌ دركارهاي‌ نيك‌ را بيان‌ مي‌كند.
	سوره مائدة آيه  49
‏متن آيه : ‏
‏ وَأَنِ احْكُم بَيْنَهُم بِمَا أَنزَلَ اللّهُ وَلاَ تَتَّبِعْ أَهْوَاءهُمْ وَاحْذَرْهُمْ أَن يَفْتِنُوكَ عَن بَعْضِ مَا أَنزَلَ اللّهُ إِلَيْكَ فَإِن تَوَلَّوْاْ فَاعْلَمْ أَنَّمَا يُرِيدُ اللّهُ أَن يُصِيبَهُم بِبَعْضِ ذُنُوبِهِمْ وَإِنَّ كَثِيراً مِّنَ النَّاسِ لَفَاسِقُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و ميان‌ آنان‌ بر وفق‌ آنچه‌ خدا نازل‌ كرده‌، حكم‌ كن» اين‌ تأكيد مجددي‌ بر وجوب‌ حكم ‌كردن‌ به‌ احكام‌ منزله‌ الهي‌ است‌ «و از خواهش‌هاي‌ آنان‌ پيروي‌ نكن» يعني‌: اگر اهل‌ كتاب‌ نزد تو آمدند تا در ميانشان‌ حكم‌ كني‌ و تو هم‌ مي‌خواستي‌ كه ‌ميانشان‌ حكم‌ كني‌ پس‌ بايد حكمت‌ موافق‌ با آن‌ چيزي‌ باشد كه‌ بر تو نازل ‌كرده‌ايم‌، نه‌ طبق‌ آنچه‌ كه‌ هواها و هوسهاي‌ آنان‌ مي‌طلبد، يا طبق‌ آنچه‌ كه‌ در كتابهاي‌ تحريف‌شده‌ آنهاست‌ «و از آنان‌ برحذر باش‌؛ مبادا كه‌ تو را در بخشي‌ از آنچه‌ خدا بر تو نازل‌ كرده‌، به‌ فتنه‌ دراندازند» يعني‌: مبادا تورا از آن‌ به‌ بيراهه‌ برند. ملاحظه‌ مي‌كنيم‌ كه‌ خداي‌ عزوجل‌ پيامبرش‌ را ـ با آن‌ كه‌ معصوم‌ و امين‌بودند ـ نسبت‌ به‌ فتنه‌ كفار هشدار داد تا امت‌ ايشان‌ به‌ ايشان‌ اقتدا كنند و تا طمع ‌اهل‌ هوا و هوس‌ از اين‌ امت‌ به‌كلي‌ قطع‌ گردد «پس‌ اگر اعراض‌ كردند» از پذيرفتن‌حكمت‌ «بدان‌ كه‌ خدا مي‌خواهد آنان‌ را به‌ كيفر بعضي‌ از گناهانشان‌ برساند» يعني‌: بدون‌ شك‌ اين‌ اعراضشان‌ بدان‌ جهت‌ است‌ كه‌ خداوند(ج) اراده‌ كرده‌ تا آنان‌ را به‌كيفر برخي‌ از گناهانشان‌ برساند كه‌ اين‌ گناهشان‌ عبارت‌ است‌ از: روگرداني‌ از تو و پشت ‌نمودن‌ به‌ آنچه‌ كه‌ به‌ همراه‌ آورده‌اي‌، «و هرآينه‌ بسياري‌ از مردم ‌نافرمانند».
آيه‌ كريمه‌ دلالت‌ مي‌كند بر اين‌ كه‌: هيچ‌ انسان‌ يا امت‌ يا گروه‌ يا حكومتي‌، از حكم‌ خداوند متعال‌ روبر نمي‌تابد، مگر اين‌ كه‌ خداوند(ج) به‌سبب‌ اين‌ روگرداني‌، مصيبت‌ دنيوي‌اي‌ را بر او نازل‌ خواهد كرد. ابن‌عباس‌(رض) در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آيه ‌كريمه‌ مي‌گويد: كعب‌بن‌ اسد، ابن‌صلوبا، عبدالله بن‌ صوريا و شاس‌بن‌ قيس‌ يهودي‌با يك ‌ديگر گفتند: بياييم‌ نزد محمد برويم‌، شايد بتوانيم‌ او را از دينش‌ رويگردان ‌كنيم‌! پس‌ نزد رسول‌ خداص آمدند و گفتند: اي‌ محمد! تو مي‌داني‌ كه‌ ما دانشمندان‌ يهود و اشراف‌ و رهبران‌ ايشان‌ هستيم‌ لذا اگر ما از تو پيروي‌ كنيم‌، تمام‌ يهوديان‌ از ما پيروي‌ مي‌كنند و با ما مخالفت‌ نمي‌ورزند پس‌ اينك‌ به‌ تو پيشنهادي‌مي‌دهيم‌؛ آن‌ پيشنهاد اين‌ است‌ كه‌ ميان‌ ما و قوم‌مان‌ خصومتي‌ است‌ و ما در اين ‌خصومت‌ تو را به‌ داوري‌ خواهيم‌ طلبيد، آن وقت‌ تو به ‌نفع‌ ما عليه‌ آنان‌ حكم‌ كن‌، كه‌ در اين‌ صورت‌ به‌ تو ايمان‌ مي‌آوريم‌ و از تو پيروي‌ مي‌كنيم‌! همان‌ بود كه‌ آيه‌كريمه‌ نازل‌ شد.
 
	سوره مائدة آيه  50
‏متن آيه : ‏
‏ أَفَحُكْمَ الْجَاهِلِيَّةِ يَبْغُونَ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللّهِ حُكْماً لِّقَوْمٍ يُوقِنُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«آيا خواستار حكم‌ جاهليت‌اند؟» يعني‌: اي‌ پيامبر! آيا از حكم‌ تو كه‌ مبتني‌ بر آيات‌ الهي‌ است‌ رو برگردانده‌ به‌ آن‌ پشت‌ مي‌كنند و حكم‌ دوران‌ جاهليت‌ را كه