فر ساقط می‌شود و در صورتی که چهاربار سوگند یاد کند که شوهر او جداً دروغ می‌گوید * گواهی پنجم آن‌که خشم خداوند بر او باد اگر (شوهرش) راست بگوید». 
حکمت لعان
به خاطر حل مشکل مردانی که زنان خود را به زنا متهم می‌کنند، یا نسبت فرزند را به خود انکار می‌نمایند، تا مورد مجازات حد تهمت قذف قرار نگیرند؛ زیرا اثبات آن از طریق شاهدانی دیگر بسیار دشوار است، و هم‌چنین برای حفظ حرمت و کرامت هر دو نسبت واقعی فرزند است که لعان انجام می‌گیرد.
شروط لعان 
زن و شوهر باید عاقل و بالغ باشند و زن پاکدامن باشد و زناکاری او پیش‌تر به اثبات نرسیده باشد و یکی از آنها سابقه تهمت‌گری نداشته باشد و محدود به زن و مرد حتی قبل از همبستری باشد. شوهر همسرش را به زنا یا نفی تعلق فرزند به خود متهم نماید و زن نیز سخن و ادعای شوهرش را تکذیب نماید و این کار و تکذیب تا پایان لعن هم‌چنان ادامه داشته باشند».
کیفیت لعان : هرگاه مردی همسر خود را به زنا متهم کند، یا نسبت فرزند را به خود انکار نماید، و برای اثبات آنها دلیل و شاهدی نداشته باشد و زن نیز سخن او را انکار کند و از شوهرش شکایت نماید و خواهان اجری حد «قذف» و تهمت بر او بشود قاضی باید موضوع لعان را میان آنها مطرح کند.
قاضی از شوهر شروع می‌نماید و از او می‌خواهد که در حضور او چهاربار بگوید: خداوند را به شهادت می‌گیرم آن‌چه را در مورد زناکاری یا نفی فرزند در مورد همسرم می‌گویم حقیقت دارد.
پس از او همسر نیز باید چهاربار بگوید؛ «خداوند را به شهادت می‌گیرم که شوهرم راجع به این موضوع دروغ می‌گوید».
و سپس شوهر برای بار پنجم می‌گوید: «اگر دروغ بگوید: مشمول لعن و نفرین خداوند قرار گیرد».
و زن نیز برای بار پنجم می‌گوید: «اگر شوهرش در آن مورد راست بگوید مورد خشم و غضب خداوند قرار گیرد».

11- تربيت بهداشتي
يكي از ويژگي‌هاي خانواده مسلمان برخورداري افراد آن از سلامت جسمي و روحي است؛ زيرا رعايت بهداشت و نظافت، يكي از شعارهاي اساسي اسلام است، و همه مسلمانان را به مراعات پاكي در جسم، لباس، مسكن، محل كار و معابر عمومي و ...، فرا مي‌خواند و آنان را به رعايت مقررات خاص انساني مانند: گرفتن ناخن، كندن موي بغل، تراشيدن موي شرمگاه، شستن دست‌ها قبل و بعد از صرف غذا، مسواك زدن، گردانيدن آب در دهان و بيني تشويق نموده است. همچنين در مناسبت‌هاي مختلفي مانند: روزهاي حج، روزهاي عيد و شركت در اجتماعات و به هنگام مناسك حج كه دست كم يك بار در هفته بايد استحمام نمود، اسلام مردم را به غسل و نظافت دعوت نموده است.
هم‌چنين فعاليت‌هاي ورزشي و پرهيز از پرخوري و گفتن: «بسم‌ الله الرحمن الرحيم» در آغاز و الحمدالله بعد از صرف غذا، مراجعه به پزشك متخصص و پرهيز از بيماري‌هاي مسري مانند جذام، سل و طاعون براي سلامت و تندرستي جسمي بسيار مفيد خواهند بود؛ زيرا رسول خداص مي‌فرمايد:
«هر دردي را درماني است، هرگاه دارويي براي دردي درست تشخيص داده شود، براساس سنت و رضايت خداوند، آن را بهبودي خواهد بخشيد». 
هم‌چنين رسول خداص فرموده است:
«حيوانات بيمار و حيوانات سالم را بر سر يك آبشخور جمع نكنيد». 
برخي از دستورات بهداشتي و پيش‌گيرانه در اسلام عبارتند از:
-	خوابيدن بر روي طرف راست.
-	خوابيدن پس از نماز عشاء.
-	سحرخيزي براي نماز صبح و آماده شدن براي رفتن به سر كار. بيهقي روايت مي‌نمايدكه در سپيده ‌دمي رسول خداص به خانه حضرت فاطمه رفت و او را در حال خواب مشاهده فرمود و بيدارش نمود و فرمود:‌ «برخيز و روزي پروردگارت را شاهد باش».
و در اين زمينه براي آگاهي از آداب طبي و بهداشتي در سنت رسول خداص لازم است به طب نبوي كه بهترين مرجع آن كتاب «زادالمعاد» ابن القيم جوزيه است مراجعه شود.
جدایی از طریق لعان
پس از سوگندهای لعان حد، مجازات قذف و تهمت در مورد شوهر اجرا نمی‌شود. و سپس همه مذاهب ـ به جز حنفیه ـ بر این باورند که آن زن و شوهر برای همیشه از هم جدا می‌شوند و نیاز به حکم قاضی ندارد، اما حنفیه می‌گویند: که پس از بیان سوگندهای لعان توسط شوهر و همسر، قاضی حکم به جدایی آنها به صورت طلاق بائن می‌دهد.

موضوع هشتم : عده زنان
معنی، حکمت، حکم شرعی، سبب، انواع عده.
معنای عده: عده در لغت عرب به معنی شمارش است و از نظر شرعی به مدت زمانی گفته می‌شود که زنی برای حلال و جایز شدن ازدواج با مردی دیگر ـ برای اطمینان از عدم حاملگی و یا عزاداری و سوگواری برای شوهرش ـ صبر می‌نماید.
حکمت عده
مراعات مدت عده برای آگاهی از وضع حاملگی مربوط به شوهر قبلی به خاطر جلوگیری از آمیخته شدن نسب فرزند است و در دنیای معاصر از طریق آزمایش‌های پزشکی هم می‌توان به وضع حاملگی زنان آگاهی یافت. هم‌چنین به خاطر دادن فرصت کافی برای فکر کردن مرد و زن و آینده‌نگری و تجدیدنظر در مورد جدایی و بازگشت به زندگی زناشویی و یا سوگواری به خاطر وفاداری به شوهر فوت کرده و احترام به مشاعر خانواده شوهر، و یا به خاطر پاسداری از حرمت و کرامت زن است تا موضوع حرف و گفتگوی دیگران و شایعه‌پراکنی نشود.
بر این اساس مراعات عده برای همه زنانی که طلاق داده شده و یا شوهران‌شان فوت نموده، یا نکاح ‌شان باطل گردیده ـ حتی اگر زن سالمند و نازا هم باشد و دچار عادت ماهیانه نشود ـ لازم است؛ زیرا منتفی بودن علتی، سبب منتفی بودن علت‌های دیگر نمی‌شود.
حکم شرعی و سبب عده 
مراعات عده برای همه زنانی که شوهران‌شان با آنان همبستر شده‌اند و براساس نکاحی صحیح یا ناصحیح به عقد نکاح او درآمده‌اند، و از طریق طلاق یا فسخ نکاح از هم جدا شده‌اند، واجب است، اما زمانی که پیش از عروسی و ارتباط زناشویی طلاق داده شود، نیازی به مراعات عده ندارد؛ زیرا خداوند متعال در این‌باره می‌فرماید:
 يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا نَكَحْتُمُ الْمُؤْمِنَاتِ ثُمَّ طَلَّقْتُمُوهُنَّ مِن قَبْلِ أَن تَمَسُّوهُنَّ فَمَا لَكُمْ عَلَيْهِنَّ مِنْ عِدَّةٍ تَعْتَدُّونَهَا (الاحزاب / 49)
«ای کسانی که ایمان آورده‌اید اگر زنان مؤمن را به نکاح خود درآورید، اگر پیش از آن که با آنها همبستری کنید، طلاق‌شان دادید. برعهده آنها عده‌ای که آن را در نظر بگیرید، نیست». 
دلایل واجب بودن رعایت عده: دلایلی در قرآن، سنت و اجماع برای واجب بودن مراعات عده توسط خانم‌ها آمده است که عبارتند از:
1- قرآن 
خداوند متعال در این‌باره می‌فرماید:‏ وَالْمُطَلَّقَاتُ يَتَرَبَّصْنَ بِأَنفُسِهِنَّ ثَلاَثَةَ قُرُوَءٍ(البقره / 228)
«زنان طلاق داده شده باید مدت سه پاکی را انتظار بکشند». 
و می‌فرماید:‏ وَالَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنكُمْ وَيَذَرُونَ أَزْوَاجاً يَتَرَبَّصْنَ بِأَنفُسِهِنَّ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْراً 	(البقره / 234)
«کسانی از شما که می‌میرند و همسران را از خود برجای می‌گذارند (همسران باید) چهارماه و ده روز انتظار بکشند». 
و می‌فرماید:
‏ وَاللَّائِي يَئِسْنَ مِنَ الْمَحِيضِ م