نْ أَثَرِ السُّجُودِ ذَلِكَ مَثَلُهُمْ فِي التَّوْرَاةِ وَمَثَلُهُمْ فِي الْإِنجِيلِ كَزَرْعٍ أَخْرَجَ شَطْأَهُ فَآزَرَهُ فَاسْتَغْلَظَ فَاسْتَوَى عَلَى سُوقِهِ يُعْجِبُ الزُّرَّاعَ لِيَغِيظَ بِهِمُ الْكُفَّارَ وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ مِنْهُم مَّغْفِرَةً وَأَجْراً عَظِيماً﴾. (الفتح:  29). 

محمد فرستاده خداوند است و كساني كه با او هستند(ياران او)در برابر كافران تندوسرسخت ونسبت به يكديگر مهربان و دلسوزند.  ايشان را در حالت ركوع و سجده مي بيني.  آنان همواره فضل خدا را مي جويند و رضاي او را مي طلبند. نشانه ايشان بر اثر سجده در پيشانيشان نمايان است.  اين توصيف آنان در تورات است.  و اما توصيف شان در انجيل چنين آمده است:  همانند كشتزارهايي هستند كه جوانه ها (خوشه ها) خود را بيرون زده و آنان را نيرو داده و سرسخت نموده و بر ساقه هاي خويش راست ايستاده باشد.  به گونه اي كه برزگران را به شگفت مي آورد.[1] 

2) ﴿أُوْلَئِكَ الَّذِينَ امْتَحَنَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ لِلتَّقْوَي﴾ [الحجرات:  3]. 

   آنان كساني اندكه خداوند دل ها يشان را براي پرهيزگاري ،  پاكيزه و ناب داشته است. 

3) ﴿فَإِنْ آمَنُواْ بِمِثْلِ مَا آمَنتُم بِهِ فَقَدِ اهْتَدَواْ وَّإِن تَوَلَّوْاْ فَإِنَّمَا هُمْ فِي شِقَاقٍ﴾ [البقرة:  137]. 

اگرآنان ايمان بياورندچنانچه شما ايمان آورده ايد،  وبدان چيزهايي كه شما ايمان داريد، ايشان نيز ايمان داشته باشند و بي گمان (به راه راست خدايي)رهنمود شده اند. 

4) ﴿أُوْلَـئِكَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقّاً لَّهُمْ دَرَجَاتٌ عِندَ رَبِّهِمْ وَمَغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَرِيمٌ﴾ [الأنفال4].  

آنان واقعاً مومن هستند و داراي درجات عالي،  مغفرت الهي و روزي پاك و فراوان در پيشگاه خداي خود مي باشد. 

5) ﴿وَالسَّابِقُونَ الأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالأَنصَارِ وَالَّذِينَ اتَّبَعُوهُم بِإِحْسَانٍ رَّضِيَ اللّهُ عَنْهُمْ وَرَضُواْ عَنْهُ وَأَعَدَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي تَحْتَهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَداً ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ﴾ [التوبة:  100].  

پيشگامان نخستين مهاجرين و انصار و كسانيكه به نيكي روش آنان را در پيش گرفتند و راه ايشان را به خوبي پيمودند ، خداوند از آنان خشنود است و ايشان هم از خدا خشنودند.  و خداوند براي آنان بهشت را آماده ساخته است كه در زير درختان و كاخهاي، آن رودخانه ها جاري است و جاودانه در آنجا مي مانند اين است پيروزي بزرگ و رستگاري سترگ. 

 

صحابه از ديدگاه احاديث

در مورد عظمت و بزرگي اصحاب رسول الله -صلي الله عليه وسلم- احاديث زيادي در صحاح سته و بقيه كتب حديث وارد است كه جهت آگاهي، به چند حديث اشاره مي شود: 

1)  (أصحابي كالنجوم فبأيهم اقتديتم اهتديتم).[2]

اصحاب من مانند ستارگانند (در آسمان)پس به هركدام از ايشان اقتدا كنيد (حتماً) هدايت مي شويد. 

2)  (الله الله في أصحابي، لاتتخذوهم غرضاً من بعدي،  ومن آذاهم فقد آذني, و من آذاني فقد آذى الله،  ومن آذى الله يوشك أن يأخذه)[3]

بترسيد از خدا در حق ياران من، و ايشان را مورد ملامت و نكوهش خود قرار ندهيد، پس هر كس ايشان را دوست بدارد، من نيز آنها را دوست خواهم داشت،  و هر كس با ايشان دشمني كند(با من دشمني كرده است) پس من نيز دشمن او خواهم بود، و كسي كه به آنها اذيت و آزاري برساند يقيناً مرا رنجانيده و كسي كه مرا برنجاند، به حقيقت خدا را رنجانيده ، و كسي كه خدا را برنجاند، نزديك است كه خداوند او را بگيرد و مورد عذاب قرار دهد. 

3) (لا يدخل النار أحد ممن بايع تحت الشجرة).[4]

هيچ كدام از كساني كه زير درخت(در صلح حديبيه)با رسولالله -صلي الله عليه وسلم- بيعت كردند وارد جهنم نمي شوند. 

4)  (إذا رأيتم الذين يسبون أصحابي، فقولوا: لعنة الله على شرّ كم).[5]

هر وقت افرادي را مشاهده كرديد كه ياران مرا بدگويي مي كنند،  پس به آنها بگوييد لعت خدا بر(گروه) بد شما. 

5)  (ان الله اختارني، واختار لي أصحاباً، واختار لي منهن أصهاراً وأنصاراً, فمن حفظني فيهم حفظه الله، ومن آذاني فيهم آذى الله).[6]

خداوند مرا از ميان بندگانش برگزيده است، و ياراني براي من، كه از ميان آنها تعدادي صلتكار و تعدادي ياور براي من برگزيده است، هر كس احترام مرا درباره آنها نگه دارد ، خداوند او را نگاه خواهد داشت،  و هر كس درباره آنها مرا اذيت و آزار دهد،  خداوند آزارش خواهد داد. 

با بيان اين چند آيه و حديث كه مشتي بودند از خرواري كه در مورد اين بزرگواران وجود دارد.  مقبوليت ايشان در بارگاه رب العالمين ثابت مي شود. و همانگونه كه گذشت هيچ يك از اصحاب را از اين اوصاف استثنا نكرده است. 

 


--------------------------------------------------------------------------------

[1] - در ترجمه آيات از تفسير نور، نوشته دكتر مصطفي خرمدل استفاده مي شود.

[2] - مشكاه المصابيح.

[3] - همان منبع.

[4] - مقام صحابه / مفتي شيخ عثماني / ترجمه مولانا عبدالرحمن چابهاري.

[5] - همان منبع.

[6] - مصائب صحابه / سيد نورالدين بخاري / ترجمه مولانا چابهاري / به نقل از مكتوبات امام رباني .بشر در تمام مراحل زندگي اش همواره در پي الگويي والا و برتر بوده تا به او اقتدا نمايد و تمام حركات و عادات او را در زندگي اش پياده كند و فطرت انساني بيشتر به تاثر از برترين هاي عصر خويش عادت كرده و به علت ظاهر بودن برتري شان در ميان جامعه، زندگي آنها را نصب العين خويش قرار داده و به آنها اقتدا مي كند. با همه پيشرفتهايي كه در زمينه مختلف داشته،  عصري است مالامال از فساد و سيطرة مادي، مملو از دنيا پرستي و دنيا دوستي. لذا الگوهاي امروزي، همان كساني معرفي مي شوند كه از نظر مادي به درجات و مقامات بالا رسيده باشند،  بنابر اين جوان امروز مجبور شده، دست به هر كاري بزند و خود را به هر چاهي بياندازد تا به اين الگوهاي كاذب (ساخته دست استعمار) برسد و به گونه اي عجيب و وحشتناك مسخ و مغلوب اين حالت و اين تقكر پوچ گرديده است. به همين علت است كه يكي را مي بينيم لباسي آنقدر تنگ و چسبيده به تن كرده كه براي نشستن و برخاستن در عذاب است. حتي قيافه اش را به صورت مسخره درآورده، ولي وي باهمه اين سختيهامي سازد، تا از مُد عقب نيفتد، تا سركوفت هم قطارانش رانخورد و تا هرچه بيشتر به الگوهايش شبيه باشد.

ديگري را مي بينيم ريش خود را به مدلي در آورده كه درفلان فيلم برصورت شخص ايتاليايي يا آلماني يا . . . . . ديده است.

 و آن يكي را مي بينيم كه موهاي سرش را به طرزي بسيار عجيب و غريب اصلاح كرده و فرم داده، بسيار خوشحال است كه توانسته خود را شبيه بازيگر فلان فيلم يا بازيكن فلان تيم فوتبال و يا واليبال يا. . . . . كه ممكن است خدا را هم نشناسد، گرداند. 

وضعيت استقبال ازمسائل ديني واخروي خودآشكارا و عيان است. حال! اين جوان كه بي سرو بي پا در سوداي عشق الگوهاي تحميلي اش  غرق است و حتي عاشقانه در اين راه جان فدائي مي كند و از الگوهاي خويش جسورانه دفاع مي