/431، صحیح سنن النسائی، 1/356 و صحیح ابن ماجه، 1/226.
44) ترمذی تخریج نموده است. نگاه صحیح ترمذی، 3/188 و حاکم تخریج نموده.
45) احمد، 3/424.
46) مسلم، 4/2072-2073، 45/2078.
47) ترمذی، 5/326، شماره 3173. حاکم، 2/98، نگاه : جامع‌الاصول، 11/282، شماره 8847.
48) تخریج امام احمد، 6/68، 155، 4031، آلبانی در أرواء الغلیل آنرا صحیح به حساب آورده است (1/155 شماره 74).<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:12.txt">مقدمه</a><a class="text" href="w:text:13.txt">1- علاج سحر(جادو)</a><a class="text" href="w:text:14.txt">2- علاج چشم‌زخم</a><a class="text" href="w:text:15.txt">3- علاج و آمیختگی جنی با انسان</a><a class="text" href="w:text:16.txt">4- معالجة بیماری‌های درونی</a><a class="text" href="w:text:17.txt">5- معالجه دمل و زخم</a><a class="text" href="w:text:18.txt">6- علاج و گرفتاری</a><a class="text" href="w:text:19.txt">7- درمان غصه و اندوه</a><a class="text" href="w:text:20.txt">8- درمان سختی و فشار</a><a class="text" href="w:text:21.txt">9- درمان و معالجه مریض برای خود</a><a class="text" href="w:text:22.txt">10- هر مسلمانی که به عبادت مریض برود</a><a class="text" href="w:text:23.txt">11- معالجه: اضطراب و هراس در خواب</a><a class="text" href="w:text:24.txt">12- معالجه تب</a><a class="text" href="w:text:25.txt">13- معالجه گزیدن و نیش زدن</a><a class="text" href="w:text:26.txt">14- معالجه غضب و خشم</a><a class="text" href="w:text:27.txt">15- معالجه با سیاهدانه</a><a class="text" href="w:text:28.txt">16- معالجه با عسل</a><a class="text" href="w:text:29.txt">17- معالجه با آب زمزم</a><a class="text" href="w:text:30.txt">18- مداوا و معالجه بیماریهای قلب</a></body></html>تمام ستایش‌ها مختص ذات خداوند است، او را ثنا می‌گوییم، و از او یاری می‌جوییم و از او طلب مغفرت و بخشش می‌نماییم، و از شرارتها و بدیهای درون و زشتیهای کردارمان به خداوند پناه می‌بریم هر که را خدایش هدایت نماید او را گمراه‌کننده‌ای نیست و هر که را خدا گمراهش نماید او را هدایتگری نیست، و گواهی می‌دهم که معبود بحقی جز خداوند نیست، یگانه است و او را شریکی نیست، و گواهی می‌دهم که محمد بنده و فرستادة اوست، درود و تحیّت خداوند بر او و آل و یاران او و پیروان راستین او تا روز قیامت.
بی‌گمان معالجه با قرآن و دعا و تعویذهایی که از پیامبر(ص) ثبت و ضبط گردیده است، معالجه سودمند و بهبودی تمام و کاملی است. 
(هُوَ لِلَّذِينَ آمَنُوا هُدًى وَشِفَاء) فصلت: ٤٤ 
«بگو قرآن برای مؤمنان مایه راهنمایی و بهبودی است» 
(وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ مَا هُوَ شِفَاءٌ وَرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِينَ) الإسراء: ٨٢ 
«ما آیاتی از قرآن فرو می‌فرستیم که مایه شفاء و رحمتِ مؤمنان است» 
و حرفِ (مِنْ) در اینجا برای تبیین جنس است یعنی اینکه تمام قرآن همچنانکه در آیه ذکر گردید دارای بهبودی و راهنمایی است، و در آیه‌ای دیگری می‌فرماید:
(يَا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءتْکُم مَّوْعِظَةٌ مِّن رَّبِّکُمْ وَشِفَاء لِّمَا فِي الصُّدُورِ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِينَ) يونس: ٥٧ 
«ای مردمان از سوی پروردگارتان برای شما اندرزی و درمانی برای چیزهایی که در سینه‌هاست آمده است».
پس قرآن مایه بهبودی تمام بیماری‌های روحی و جسمی و دنیوی و اخروی است، هر فردی با داشتن اهلیت و صلاحیت لازم در بهبودیابی و شفاجستن به قرآن به موفقیت نایل می‌گردد، و هرگاه بیمار با روش نیک و از روی صدق و باور و اعتقاد جازم و با رعایت شروط آن به قرآن بیماری خویش را مداوا و معالجه نماید، هرگز بیماری با وی روبرویی نخواهد کرد چگونه بیماری می‌تواند با سخن خدا دراُفتد که اگر آنرا بر کوهها فرو می‌فرستاد آنها را تکه تکه و متلاشی می‌نمود، هر کسی خداوند، فهم قرآن را به وی ارزانی داشته باشد تمام بیماری‌های درونی و بیرونی و علت و درمان آنها و پیشگیری از آن را در قرآن می‌یابد، خداوند در قرآن بیماری‌ها و راه درمان دلها و جسم‌ها را ذکر نموده است.
بیماری قلب دو دسته می‌باشند؛ دسته‌ای بیماری تردید و سوءظن است، و دستة دیگر بیماری شهوت و لغزش است.
و قرآن در جاهای متعددی به بیان بیماری درونی و سبب و راه چاره آنها می‌پردازد:(1) 
(أَوَلَمْ يَکْفِهِمْ أَنَّا أَنزَلْنَا عَلَيْکَ الْکِتَابَ يُتْلَى عَلَيْهِمْ إِنَّ فِي ذَلِکَ لَرَحْمَةً وَذِکْرَى لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ) العنكبوت: ٥١ 
«آیا همین اندازه برای آنان کافی و بسنده نیست که ما این کتاب را بر تو نازل کرده‌ایم و پیوسته بر آنان خوانده می‌شود مسلماً در این، رحمت بزرگی و تذکر سترگی است».
امام ابن قیم (الجوزیه) می‌گوید: کسی که قرآن او را شفا ننموده باشد خداوند وی را شفا و بهبود نبخشد و هر که قرآن او را کفایت و بسنده نکند خداوند نیز وی را کفایت و بسنده نکند.(2) 
و اما بیماری‌های جسمی: خداوند به ریشه‌های درمان آنها و منشأ ایجاد و قواعد آن در قرآن کریم اشاره نموده است، به طوری که قرآن اساس و شالوده‌ی آنرا به سه دسته تقسیم کرده است:
1-	حفظ تندرستی و سلامت
2-	پیشگیری و مبارزه با عوامل بیماری‌زا
3-	استفراغ و تهی نمودن مواد فاسد بیماری‌زا، و چنانچه فرد با روش درست و مناسب با قرآن تداوی نماید بلافاصله اثر بهبودی آنرا می‌بیند.
امام ابن قیّم در کتاب «زادالمعاد» می‌گوید: مدتی در مکّه مریض بودم و طبیب و دارویی جهت مداوا نیافتم، خودم را با سوره حمد معالجه می‌کردم و تأثیر شگفت آنرا روی خود می‌دیدم، مقداری از آب زمزم بر می‌داشتم و چند بار سوره حمد را بر آن می‌خواندم سپس آنرا می‌نوشیدم و با آن بهبودی کامل می‌یافتم و بعد از آن در برابر بسیاری دردها از آن استفاده می‌بردم و برای کسانی که از درد و رنج می‌بردند توصیه می‌نمودم و بسیاری از آنان به سرعت رو به بهبودی می‌رفتند(3). 
و همچنین معالجه با تفویض و دعاهای نبوی مفیدترین داروها می‌باشند و دعا به شرطی که از موانع بدور باشد سودمندترین ابزار در رفع گرفتاری و حصول خواسته انسان است و مفیدترین دارو می‌باشد مخصوصاً اگر همراه با التماس و استدعا باشد و دعا دشمنِ مصیبت و بلاست و آنرا دفع نموده و از فرود آمدن آن ممانعت به عمل می‌آورد و یا اگر هم فرود آید آنرا تخفیف و آسان گرداند(4) . و از ترمذی و حاکم روایت شده است که پیامبر(ص) فرموده است: «دعا از چیزی که فرود آمده است و از آنچه نازل نگشته است سود و فایده‌ می‌رساند پس دعا کردن بر شما لازم و ضروری است».(5) 
و باز می‌فرماید: «قضا را جز دعا باز نگرداند و جز نیکی کردن به طولِ عمر نیفزاید»(6) ، ولیکن در اینجا لازم است به این نکته توجه گردد که آیات و اذکار و دعاهایی با آنها درخواست بهبودی می‌گردد و آنها در نفس خود دارای سود و بهبودی می‌باشند دارای قبولی و توانایی و اثر معالج می‌باشند و اگر تداوی و معالجه با موارد مذکور بهبودی را به دنبال نداشت یا بر اثر ضعف تأثیر انجام دهنده آن بوده است و یا به علت عدم قبول فرد مداوا شده و یا به خاطر وجود مانع بزرگی است که از تأثیر در ماده ممانعت می‌نماید، و معالجه با دعا و تعویذ به دو امر تحقق می‌پذیرد:
یکی از سوی مریض و امر دیگر از سوی فرد معالج می‌باشد، و آنچه که بسیار رعایت نماید این است ک