ت عند عقبيه فتوضأ ومسح على خفيه) [‌پیامبر صلي الله عليه و سلم  به  محل  زباله‌دانی  قومی  رسید  و  ایستاده  ادرار کرد  و  من  دور  شدم‌،  سپس  فرمود:  "بیا  جلو"‌،  آنقدر  به  وی  نزدیک  شدم‌ که ‌کنار  پاشنه‌های  پایش  ایستادم‌،  آنوقت  وضو گرفت  و  بر  روی  “‌خفین‌”  مسح  کرد]‌‌.  همه‌ي جماعت  محدثین  آنرا  روایت  کرده‌اند.  نووی  فرموده  است‌:  ادرار کردن  بحالت  نشسته  را  بیشتر دوست  دارم  و  ادرار  کردن  به  حالت  ایستاده  نیز  مباح  است‌،  هر  دو  حالت  از  پیامبر صلي الله عليه و سلم دیده  شده  است‌.  

11-‌واجب  است‌که  نجاست  را  از روی  جلو و  عقب  با  سنگ  یا  هر چیز جامد  پاکی‌ که  نجاست  را  از بین  ببرد  و  دارای  احترام  نباشد،  از  بین  برد،  یا  فقط  با  آب‌،  یا  با  هر  دو  این  عمل  را  انجام  داد.  عایشه  رضی  الله  عنها گفته  است‌ که  پیامبر صلي الله عليه و سلم  فرمود:  (إذا ذهب أحدكم إلى الغائط فليستطب  بثلاثة أحجار فإنها تجزئ عنه)  [‌هرگاه  کسي  از  شما  به  قضای  حاجت  رفت‌،  با  سه  تکه  سنگ  خود  را  پاک  نماید،  آنها کافی  هستند  برای  طهارت‌]‌‌.  احمد  و  نسائی  و  ابوداود  و  دارقطنی  آنرا  روایت  کرده‌اند.  از  انس‌ رضي الله عنه روایت  شده ‌که ‌گفته  است‌:  (كان رسول الله صلى الله عليه وسلم يدخل الخلاء فأحمل أنا وغلام نحوي إداوة  من ماء وعنزه فيستنجي بالماء)  [پیامبر صلي الله عليه و سلم به  محل  قضای  حاجت  می‌رفت‌،  من  و  غلامی ‌که  باندازه‌ي من  بود  آفتابه‌ي ‌کوچکی  و  حربه‌ای  با  خود  می‌بردیم‌،  ایشان  با  آن  طهارت  می‌کردند]‌‌.  این  حدیث  مورد  اتفاق  محدثین  است‌.

از  ابن  عباس  رضی  الله  عنهما  روایت  شده  است  که‌:  پیامبر صلي الله عليه و سلم ‌،  ازکنار  دو  قبری  مي‌گذشت  و  فرمود:  (إنهما يعذبان، وما يعذبان في كبير  أما أحدهما فكان لا يستنزه من البول وأما الاخر فكان يمشي بالنميمة)  [صاحبان  این  دو  قبر  در  عذاب  هستند  و  بخاطر  گناه  بزرگی  مورد  عذاب  قرار  نگرفته‌اند،  یکی  از  آنها  خود  را  از  ادرار  بخوبی  تمیز نکرد،  و  دیگری  سخن‌چینی  و  دو  بهم  زنی  می‌کرد]‌‌.  جماعت  محدثین  آنرا  روایت‌ کرده‌اند.  و  از  انس رضي الله عنه بطور  “‌مرفوع“  روایت  شده  است‌ که‌:  (تنزهوا من البول فإن عامة عذاب القبر منه)  [‌خود  را  از  ادرار  خوب  پاک‌ کنید،  زیرا  بیشتر  عذاب  قبر  از آن  ناشی  می‌شود]‌‌.

12-‌خوب  نیست ‌که  بدست  راست  استنجاء  و  طهارت‌ گرفت‌،  تا  با  پلیدیها  آلوده  نشود،  زیرا  عبدالرحمن  بن  زید گفته  است‌که  از سلمان  فارسی  سوال  شد:  قد علمكم نبيكم كل شئ حتى الخراءة. فقال سلمان: أجل...نهانا أن نستقبل القبلة بغائط أو ببول، أو نستنجي باليمين، أو يستنجي أحدنا بأقل من ثلاثة أحجار، وأن لا يستنجي برجيع  أو بعظم) [‌بیگمان  پيامبرتان  همه  چیز  را  به  شما  یاد  داده  است  حتی  قضای  حاجت  را؟  سلمان‌ گفت‌:  آری  ...  ما  را  بر حذر  داشت  از اینکه  رو  به  قبله  قضای  حاجت‌ کنم  و  با  دست  راست  استنجاء  نمائیم  یا  با  کمتر  از  سه  تکه  سنگ  استنجاء  کنیم‌،  و  نباید  با  مدفوع  و  نجاسات  و  استخوان  خود  را  پاک  کنیم‌]‌.  مسلم  و  ابوداود  و  ترمذی  آنرا روایت  کرده‌اند.  

از  حفصه  ر‌ضی  الله  عنها  روایت  شده  است‌ که‌:  (أن النبي صلى الله عليه وسلم كان يجعل يمينه لاكله وشربه وثيابه وأخذه وعطائه، وشماله لما سوى ذلك)  [‌پیامبر صلي الله عليه و سلم برای  خوردن  و  نوشیدن  و  لباس  پوشید‌ن  و گرفتن  و  داد  و  دهش  از  دست  راست  خود  استفاده  می‌كردند  و برای  غیر  اینها  از دست  چپ  خود  استفاده  مي‌نمودند]‌.  احمد  و  ابوداود  و  ابن  ماجه و  ابن  حبان  و  حاکم  و  بیهقی  آنرا  رو‌ایت‌کرده‌اند.

13-‌باید  بعد  از  استنجاء‌،  دست  را،  با  خاک  مالید  یا  با  آب  و  صابون  و  امثال  آن  شست‌،  تا  بوی  بد  آن  از  بین  برود،  زیرا  ابوهریره‌ رضي الله عنه ‌گفته  است‌:  (كان النبي صلى الله عليه وسلم إذا أتى الخلاء أتيته بماء في تور أو ركوة فاستنجى ثم مسح يده على الارض)   [‌هر  وقت  پیامبر صلي الله عليه و سلم  به  قضای  حاجت  می‌رفت‌،  در  یک  ظرف  مسین  یا  چرمی  برایش  آب  می‌بردم‌،  استنجاء  می‌کرد،  سپس  دست  خود  را  بر  خاک  می‌ماليد]‌‌.  ابوداود  و  نسائی  و  بیهقی  و  ابن ماجه  انرا  روایت  کرده‌اند.  

14-‌بعد  از  ادرار  و  طهارت  اندکی  آب  را  بر  شرمگاه  و  پایین  شلوار  بپاشد  تا  وسوسه  را  ازخود  دورسازد،  تا  هر وقت ‌که  درخود  یا  لباس  خود،  تری  و  رطوبتی  یافت‌،  بگوید  این  همان  آبی  است‌،‌ که  خود  پاشیدم‌.  زیرا  سفیان  بن  الحکم  یا  حکم  بن  سفیان‌ رضي الله عنه  گفته  است‌:  (كان النبي صلى الله عليه وسلم إذا بال توضأ وينتضح) [پیامبر صلي الله عليه و سلم،  هرگاه  ادرار  می‌کرد،  وضو  می‌گرفت  و  اندکی  آب  بر  خود  می‌پاشید]‌‌.  و  در  روایتی  دیگر: (رأيت رسول الله صلى الله عليه وسلم بال ثم نضح فرجه) [پیامبر صلي الله عليه و سلم  را  دیدم ‌که  ادرار کرد  سپس  بر  شرمگاه  خود  آب  پاشید]‌‌.  و  ابن  عمر  آنقدر  بر  شرمگاه  خویش  آب  می‌پاشید که شلوارش  خیس  می‌شد.  

15-‌خوب  آن  است‌ که  بوقت  دخول  در  محل  قضای  حاجت  پای  چپ  را  پیش  اندازد  و  به  هنگام  خروج  پای  راست  را،  و  سپس  بگوید:  (غفرانك)   [‌آمرزشت  را  می‌طلبم‌]‌‌.  از  عایشه  رضی  الله  عنها  روایت  شده  است‌ که‌: (أن النبي صلى الله عليه وسلم كان إذا خرج من الخلاء قال: (غفرانك) [پیامبر صلي الله عليه و سلم  هر  وقت  از  محل  قضای  حاجت  بیرون  می‌آمد،  می‌گفت‌:  غفرانک‌]‌‌.  هر  پنج  نفر  بجز  نسائی  آنرا  روایت‌ کرده‌اند.  حدیث  عایشه  صحیح‌ترین  حدیث  است  در  این  موضوع‌.  همچنانکه  ابوحاتم  نیزگفته  است‌.  و  از  طرق  ضعیفی  روایت  شده  است‌ که‌:  پیامبر صلي الله عليه و سلم   می‌گفت‌:  (الحمد لله الذي أذهب عني الاذى و عافاني) [‌ستایش  خدای  را  که  ناراحتی  را  از  من  دور  ساخت  و  مرا  آسوده  کرد]‌‌.  یا  (الحمد لله الذي أذاقني لذته، وأبقى في قوته، وأذهب عني أذاه) [‌ستایش  خدای  را  که  لذت  آن  (‌طعام‌)  را  به  من  چشانید  و  نیروی  آنرا  در  من‌ باقی ‌گذاشت  و  ناراحتی  آن  را  از  من  دور  ساخت‌]‌‌.
--------------------------------------------------------------------------------
[1] اين رأي صحيحتر از رأي قبلي است. "مؤلف".آیا  در  اموال  حق  دیگری  غیر  از  زکات  هست؟

اسلام  با  دید  واقع  بینانه  به  مال  می‌نگرد  وآن  را  شاهرگ  زندگی  و  پایه  و  تکیه‌گاه  نظام  زندگی  افراد  و  جوامع  می‌داند.  خداوند  می‌فرماید:" ولا تؤتوا السفهاء أموالكم التي جعل الله لكم قياما... [1] [اموال  خود  راکه  خداوند  آن  را  قوام  زندگی  شما  قرار  داده  است‌،  به  دست  سفیهان  و  سبک  مغزان  مسپارید]"‌.  از  این  آیه  برمی‌آید  که  بایستی  اموال  بگونه‌ای  توزیع  شودکه‌کفاف  زندگی  هرفرد  ازنظرخوراک  و  پوشاک  و  مسکن  و  دیگر  نیازهای  اصلی‌که  بدون  آن  زندگی  دش