  آن  را  می‌بیند  و  هر کس  باندازه  یک  ذره ‌کردار  ناشایست  انجام  دهد  بادافره  آن  را  می‌بیند]"‌." ونضع الموازين القسط كيوم القيامة فلا تظلم نفس شيئا[8]  [‌ما  میزانهای  عدالت  را  برای  روز قیامت  می‌گذاریم‌،  بنابر این  به  هیچکس  ستمی  نمی‌شود]"‌.  و  همه  اتفاق  دارند  و  در همه  نصوص  نیز  آمده  است ‌که  نماز  سنت  خیر و  نیکی  است  و  قدر  و  ارزش  آن  را،  خداوند  می‌داند  و  نماز فرض  نیز  خیر  و  نیکی  است  و  ارزش  و  قدر آن  نزد  خداست‌.  بنابر این  باید  عمل  خیر را،  با  عمل  خیر،  جبران  نمود  و  آنقدر آن  را  تکرار  نمود،  تا  عمل  خیر  از دست  رفته‌،  جبران ‌گردد  و  بیش  از  مقدار  آن  باشد  و  خداوند  خود  فرموده  است ‌که  عمل هیچ ‌کس  را  ضایع  نمی‌کند  و  حسنات  سیئات  را،  از  بین  می‌برند  و خنثی  می‌کنند.
--------------------------------------------------------------------------------
[1] -ماعون/5و6.
[2] -مریم/59.
[3] -مریم/64.
[4] -نسا/102.
[5] -مریم/59و60.
[6] -آل عمران/35.
[7] -زلزله/7و8.
[8] -انبیا/47.اگر كسي  بعذر  بيماري  و  امثال  آن  نتوانست  نماز  فرض  را،  ايستاده  بخواند،  جايز  است ‌كه  نشسته  آن  را  بخواند،  و  اگر  نشسته  نيز  نتوانست  آن  را  بخواند،  بر  پهلو  خوابيده  وآن  را  بخواند  و  با  اشاره ‌ركوع  و  سجود  را  بجاي  آورد  وبراي  سجده  بيشتر  از  ركوع  خم  شود،  چون  خداوند  فرموده  است‌:" فاذكروا الله قياما وقعودا وعلى جنوبكم  [1]  [در  همه  احوال  بر  ذكر  خداوند  مداومت  داشته  باشيد،  ايستاده  و  نشسته  و  بر  پهلو  خوابيده‌...]"‌.  از  عمران  بن  حصين  روايت  است  كه  گفته  است‌:  من  به  بيماري  بواسير  مبتلا  بودم‌،  درباره  نماز  از  پيامبر صلي الله عليه و سلم  سوال ‌كردم‌،  فرمود:" ‌ صل قائما فإن لم تستطع فقاعدا، فإن لم تستطع فعلى جنبك  "به  روايت  همه  محدثين  جز  مسلم‌.  و  نسائي  بدان  افزوده  است‌:"  فإن لم تستطع فمستلقيا (لا يكلف الله نفسا إلا وسعها   [2] [‌ايستاده  نماز  بخوان‌،  چون  نتوانستي  نشسته  بخوان‌،  چون  نتوانستي  بر  پهلو  بخوان‌، چون  نتوانستي  بر  پشت  خوابيده‌،  بخوان‌،  خداوند  بقدر  وسع  و  توانايي  هركس‌ وي  را  مكلف  می‌سازد]"‌.  از  جابر  روايت  است  كه‌:  پيامبر صلي الله عليه و سلم  از  يك  بيماري  عيادت می‌كرد  و  ديد كه  او  بر  روي  بالشي  نماز می‌خواند،  پيامبر صلي الله عليه و سلم  بالش  را  دور  انداخت  و  فرمود:"  صل على الارض إن استطعت، وإلا فأومئ إيماء واجعل سجودك أخفض من ركوعك    [‌بر روي  زمين  (‌نشسته‌)  اگر می‌تواني  نماز بخوان  در غير آنصورت  با  ايماء  و  اشاره‌،  نماز  بخوان‌، ‌كه  براي  سجده‌،  بيشتر  از  ركوع  خم  شو]"‌.  (‌بيهقي  آن  را  روايت  كرده  و  ابوحاتم  وقف  آن  را  تصحيح ‌كرده  است‌.  آنچه ‌كه  معيار  عدم  استطاعت  می‌باشد،  عبارت  است  از  مشقت  يا  ترس و  نگراني  و  زياد  شدن  بيماري  يا  دير خوب  شدن  آن  يا  نگراني  از  سرگيجه‌.  اگر كسي  نتوانست  ايستاده  نماز  بخواند،  چهار  زانو  نشسته  و آن  را  بخواند.  از  حضرت  عايشه  روايت  است‌ كه‌:“‌ پيامبر صلي الله عليه و سلم را  ديده  است  كه  چهار  زانو  نشسته  و  نماز  می‌خواند“‌.  به  روايت  نسائي  و  به  تصحيح  حكم‌.  و  می‌تواند  بمانند  نشستن  براي  تشهد  نيز،  بنشيند.  اگر كسي  نتوانست  ايستاده  يا  نشسته  نماز  بخواند،  بر  پهلوي  راست  خوابيده  و  آن  را  بخواند،  و  اگر  نتوانست‌،  بر  پشت بخوابد  و  بقدر  امكان  پاهايش  را  به  طرف  قبله  دراز  بكشد.  ابن  المنذر  اين‌ كيفيت  را  انتخاب‌ كرده  است‌.  و  حديث  ضعيفي  در  اين  باره  آمده  است‌:  علي  بن  ابی‌طالب  از  پيامبر صلي الله عليه و سلم روايت ‌كرده  است  كه‌:" يصلي المريض قائما إن استطاع، فإن لم يستطع صلى قاعدا، فإن لم يستطع أن يسجد أومأ برأسه وجعل سجوده أخفض من ركوعه، فإن لم يستطع أن يصلي قاعدا صلى على جنبه الايمن مستقبل القبلة، فإن لم يستطع أن يصلي على جنبه الايمن صلى مستلقيا رجلاه مما يلي القبلة    [بيمار اگر  بتواند،  ايستاده  نماز  ميخواند،  اگر ايستاده  نتوانست‌،  نشسته  نماز می‌خواند،  اگر  نتوانست‌،  به  سجده  برود،  با  اشاره  سر،  سجده  می‌كند  و  براي  سجده‌،  بيش از ركوع  سر خود  را  خم  می‌كند  اگر نشسته‌،  نتوانست  نماز  بخواند،  بر  پهلوي  راست  خوابيده  و  رو  به  قبله‌،  نمازش  را  می‌خواند، اگر نتوانست  بر  پهلوي  راست  نماز  بخواند،  بر  پشت  دراز كشيده  و  نمازش  را  بخواند،  در حاليكه  پاهايش  به  طرف  قبله  باشد]"‌.  دارقطني  آن  را  روايت ‌كرده  است‌. گروهي  گفته‌اند،  هر  طور كه  بتواند،  نمازش  را  می‌خواند.  از  ظاهر  احاديث  برمی‌ايد  كه  اگر  بيمار  بر  پشت  خوابيده‌،  نتواند،‌.  با  اشاره  سر  نماز  بخواند،  ديگر  چيزي  بر  وي  واجب نيست‌.
--------------------------------------------------------------------------------
[1] -نسا/103.
[2] -بقره/286.پاک  نمودن  بدن  و  لباس

هرگاه  بدن  و  لباس  به  نجاست  و  پلیدی‌،  آلوده‌ گردند،  واجب  است  آنها  را  با  آب شست  تا  آن  نجاست  ظاهری‌ که  دیده  می‌شود،  از  بین  برود  مانند  خون‌.  اگر  بعد  از  شستن  اثری  از  آن  باقی  بماند،‌ که  زوال  آن  دشوار  باشد  مورد  عفو  قرار می‌گیرد.  اگر نجاست  دیده  نشود  مانند  ادرار  و  شاش‌،  شستن  آن  کافی  است  اگرچه  یکبار  هم باشد.  

از  اسماء  دختر  ابوبکر  -  رضی  الله  عنها  -  روایت  شده  است  که  زنی  به  خدمت  پیامبر صلي الله عليه و سلم  آمد  و گفت‌: (إحدانا يصيب ثوبها من دم الحيض كيف تصنع به؟ فقال: تحته، ثم تقرضه بالماء، ثم تنضحه ثم تصلي فيه) [گاهی  لباس  ما  با  خون  قاعدگی  آلوده  می‌شود،  با  آن  چکار کنیم‌؟  فرمودند:  آنرا  با  انگشتان  دست  بمالید  و بر آن  آب  بریزید  و سپس  آنرا  بشوئید،  و  در آن  نماز  بخوانید]‌‌.  این  حدیث  مورد  اتفاق  محدثین  است‌.  هرگاه  دامن لباس  زن‌،  با  نجاست  آلوده‌ گردد،  با کشیدن  روی  زمین  پاک  می‌شود،  زیرا  روایت  شده  است‌ که‌:  “‌‌زنی  به  ام  سلمه  -‌رضی  الله  عنهما  -‌گفت‌:  إني أطيل ذيلي وأمشي في المكان القذر؟ فقالت لها: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: يطهره ما بعده  [‌من  دامن  لباس  خود  را  بلند  می‌گیرم  و  از  محلهای  ناپاک  نیز  می‌گذرم‌،  چه  کار کنم‌؟  ام  سلمه ‌گفت  پیامبر صلي الله عليه و سلم  فرموده  است‌:  دنباله‌ي آن  که  بر  روی  خاک  کشیده  می‌شود،  آنرا  پاکيزه  می‌نماید]‌‌.  احمد  و  ابوداود  آنرا  روایت  کرده‌اند.صلاة  الخوف =  نما‌ز تـرس

باتفاق  علماء  نماز  خوف  مشروع  و  از  نظر  شرع  روا  است‌ [1]‌.  چون  خداوند  فرموده  است‌:  "  وإذ كنت فيهم فأقمت لهم الصلاة فلتقم طائفة منهم معك وليأخذوا أسلحتهم  فإذا سجدوا فليكونوا من ورائكم ولتأت طائفة أخرى لم يصلوا فليصلوا معك وليأخذوا حذرهم وأسلحتهم ود الذين كفروا لو تغفلون عن أسلحتكم وأمتعتكم فيميلون عليكم ميلة واحدة ولا جناح عليكم إن كان بكم أذى من مطر أو كنتم مرضى أن تضعوا أسلحتكم وخذوا حذركم إن الله أ