صلي الله عليه و سلم براي خود در هيچ چيزي انتقام نگرفت، مگر اينکه حريم خدا پايمال شده باشد و آنگاه براي خدا انتقام مي گرفت."
پيامبر صلى الله عليه و سلم به ياران خود مي فرمود: (يسِّرُوا و لا تُعَسِّرُوا، و بَشِّرُوا و لا تُنَفِّروا) [متفق عليه] يعني: " آسانگيري نموده و سختگيري نکنيد، و به مردم مژده دهيد و آن ها را گريزان مسازيد."

انواع مدارا و نرفتاري:
مدارا يکي از برترين اخلاق است، و در چيزي آشكار شود آن را نيکو نموده و مي آرايد. پيامبر صلى الله عليه و سلم فرموده است: (إن الرفق لا يكون في شيء إلا زانه (حسنه وجمله)، و لا يُنْزَعُ من شيء إلا شانه (عابه) [مسلم] يعني: " نرم رفتاري در هيچ چيزي نمي باشد، جز اينکه آن را زينت مي دهد و از هيچ چيزي بدور نمي شود، مگر اينکه آن را زشت مي سازد."
از انواع مدارا که كه يك مسلمان بايد خود را بدان آراسته نمايد، موارد زير مي باشند: 

مداراي با مردم:
فرد مسلمان در برخورد با مردم از تندي و خشونت و با بدخلقي مي پرهيزد. پيامبر صلى الله عليه و سلم از تندي و زياده روي دوري مي کردند. خداوند متعال مي فرمايد: {ولو كنت فظًا غليظ القلب لانفضوا من حولك} [آل عمران: 159] يعني: "و اگر تندخو و سختدل بودى قطعا از پيرامون تو پراكنده مي شدند."
مردي نزد پيامبر صلى الله عليه و سلم آمده و گفت: مرا سفارشي نما. آن حضرت صلى الله عليه و سلم فرمود: (لا تغضب) [بخاري] يعني: "خشمگين مشو."
مسلمان ديگران را به خاطر عيبي که دارند مورد عيبجويي قرار نداده، و در عوض با آن ها مدارا نمايد. پيامبر صلى الله عليه و سلم روايت نمودند و فرمود: (لا تُظهر الشماتة لأخيك، فيرحمه الله و يبتليك (أي: يصيبك بمثل ما أصابه) [ترمذي] يعني: "در برابر غم برادرت اظهار شادي مکن، تا خداوند او را مورد رحمت قرار داده و ترا به آن مبتلا نسازد."
مسلمان مردم را بدنام نمي کند، و دشنام نمي دهد، پيامبر صلى الله عليه و سلم از اين عمل بر حذر داشته و فرموده اند: (سباب المسلم فسوق و قتاله كفر) [متفق عليه] يعني: " دشنام دادن مسلمان فسق و جنگ با وي کفر است."

 مدارا با زيردستان:
پيامبر صلى الله عليه و سلم با خدمتکاران خود با مدارا رفتار نموده و سفارش مي نمود تا آنكه خدمتكاري دارد از غذايي که مي خورد به او بدهد، از لباسي كه خود مي پوشد بر او يپوشاند و بيش از توانش كاري از او نخواهد و اگر چنين نمود بايد او را كمك نمايد. آن حضرت صلى الله عليه و سلم در رابطه با حقوق خدمتكاران مي فرمود: (من لطم مملوكه أو ضربه فكفارته أن يعْتِقَه (يجعله حرًّا) [مسلم] يعني:‌ "كسي كه برده اش را سيلي زده يا او را كتك بزند، كفاره اش اين است كه او را آزاد نمايد."

نرم رفتاري و مدارا با حيوانات: 
دين اسلام آسيب رساندن و اذيت حيوانات و دام ها و هرجانداري را نهي کرده است. يكبار انس بن مالک رضي الله عنه از کنار مردمي عبور کرد که خروسي را به عنوان هدف در برابر خود قرار داده و به سوي آن سنگ مي انداختند. حضرت انس رضي الله عنه گفت: پيامبر صلى الله عليه و سلم از زجر دادن حيوانات نهي فرموده است( يعني از اينكه آن را بسته و محبوس داشته و به آزار و اذيتش بپردازند يا هدف تير قرار دهند تا بميرد). [مسلم]
 ابن عمر -رضي الله عنه- از كنار دو پسربچه از قريش مي گذشت كه پرنده اي را مقابلشان گذاشته، و بسويش تير مي انداختند، آن دو با ديدن ابن عمر از آنجا دور شدند. رو به آنان گفت: چه كسي اين كار را كرده است؟ خداوند كسي را كه چنين كرده لعنت كند. همانا پيامبر صلى الله عليه و سلم لعنت كرده است آن را كه چيزي را كه روح دارد بعنوان هدف قرار دهد. (هدف تيراندازي). [مسلم]
ذبح حيوان با چاقويي تيز كه باعث درد كشيدن آن نشود نيز جزو رفق و نرمي با حيوانات شمرده مي شود. پيامبر صلى الله عليه و سلم فرموده اند: (إن الله كتب الإحسان على كل شيء، فإذا قتلتم (أي: في الحروب) فأحسنوا القتلة، و إذا ذبحتم فأحسنوا الذبح، و لْيُحِدَّ أحدُكم شَفْرَتَه (السكينة التي يذبح بها)، و لْيُرِحْ ذبيحته) [متفق عليه] يعني: "هر آئينه خداوند احسان و نيکي را بر هر چيز واجب نموده است، پس چون کشتيد(در جنگ)، نيکو بکشيد و چون حيواني را ذبح نموديد، نيکو ذبح کنيد، بايد که يکي از شما تيغ خود را(چاقوي ذبح را) تيز کند و ذبيحه ي خود را راحت نمايد."
پيامبر صلى الله عليه و سلم بيان نموده اند كه خداوند سبحان مردي را مورد آمرزش قرار داد تنها به اين دليل كه به سگي که از تشنگي در حال مرگ بود آب داد، حال آنكه زني بخاطر اينکه گربه اي را زنداني کرده و به آن غذا و آب نداده بود تا آنكه آن مرده بود، وارد آتش جهنم گرديد. 

مدارا با اشياء بي جان:
 مسلمان بايد با همه چيز حتي گياهان بانرمي برخورد کند، و مراقب وسايلش باشد. و با همه ي چيزهاي اطراف خود با نرمي و مهرباني برخورد کند، و نگذارد تا آنها در اثر استفاده ي بد و بي توجهي از بين بروند.

فضيلت مدارا و نرم رفتاري: 
پيامبر صلى الله عليه و سلم بر نرمخويي و مدارا بسيار تاكيد نموده و مي فرمودند: (إن الله رفيق يحب الرفق في الأمر كله) [متفق عليه] يعني: "همانا خداوند نرم رفتار است و نرم رفتاري را در همه کارها دوست مي دارد." همچنين پيامبر صلى الله عليه و سلم فرمود: (إن الله رفيق، يحب الرفق، و يعطي على الرفق ما لا يعطي على العنف، و ما لا يعطي على ما سواه) [مسلم] يعني:‌ " هر آئينه خداوند نرم رفتار بوده و نرمش را دوست مي دارد و در برابر نرم رفتاري ثوابي مي دهد که به سخت رفتاري و ديگر کارها نمي دهد."
فرد مسلمان به علت مدارا نمودن و نرمي از آتش دوزخ دور گشته، و اهل بهشت مي شود، پيامبر صلى الله عليه و سلم فرموده است: (ألا أخبركم بمن يحْرُم على النار؟ أو بمن تَحْرُم عليه النار؟ تَحْرُم النار على كل قريب هين لين سهل) [ترمذي و احمد] يعني: " آيا شما را با خبر نسازم از کسيکه بر دوزخ حرام است؟ يا اينکه دوزخ بر وي حرام است؟
بر هر نزديک، آسانگير، نرم رفتارِ نرمخو."
چنانچه انسان مسلمان با مردم نرمرفتار و بامدارا بود، خداوند سبحان در روز قيامت با او به نرمي و مدارا رفتار مي نمايد. پيامبر صلى الله عليه و سلم چنين دعا مي نمود: (اللهم مَنْ وَلِي من أمر أمتي شيئًا فرفق بهم، فارفق به) [مسلم] يعني: " بار خدايا کسي که سرپرستي چيزي از کار امتم را بدوش گرفته و با آنها نرمي کند، با او نرمي کن."
...................
مترجم: مسعود
مصدر: سايت نوار اسلام
IslamTape.Comمردي پيش رسول الله صلى الله عليه و سلم آمد و ايشان را درحال بوسيدن نوه اش،حسن بن علي -رضي الله عنهما، ديد.
مردتعجب کرده و گفت: بخدا سوگند، اي رسول خدا، من ده فرزند دارم، اما هرگز يکي از آنها را نبوسيده ام. پيامبر خدا صلي الله عليه و سلم به او فرمود: (من لا يرْحم لا يرْحم) يعني: " کسي که رحم نکند مورد رحمت قرار نمي گيرد."

*رسول خدا صلى الله عليه و سلم داستان مردي را که خداوند او را بخاطر آن آمرزيده بود كه به سگي تشنه آب  داده بود، برايمان بيان ميکند: (بينما رجل يمشي بطريق اشتد عليه العطش فوجد بئرًا فيها، فشرب، ثم خرج، فإذا كل